3 vise kvinners blogg

Are in action

2012-02-14T11:36:00.000+01:00

Innkjøpsordninga for teikneseriar har endeleg vorte ein realitet, og i år er 2,5 millionar sett av til innkjøp av seriar som blir sende ut til folkebibliotek over heile landet. Teikneseriar har tradisjonelt ofte vore sett på som b-lesestoff, lærarar har rynka på nasen og bede elevane finne andre bøker. Vi meiner at mange seriar held høg kvalitet både når det gjeld språk og bilete, dei fengar mange som elles les lite og kan vera ein inngangsport til ei større bokverd. Den nye innkjøpsordninga er med på å auke statusen til seriar som gangbar litteratur.

Her i bygda er vi så heldige å ha ein som både er teikneserie- og bibliotekentusiast. Are tek seg fri frå jobben på Stokk og stein nokre timar fleire gonger i året, for å koma hit til biblioteket og formidle teikneseriar til den oppveksande slekt. Denne gongen var det 8. klasse som fekk oppleva den engasjerte og svært kunnskapsrike seriesamlaren i tømrarklede. Viskvinnene set stor pris på å kunne dra nytte av slike vise menn i formidlinga. Og takk til Stokk og stein for fleksible arbeidstidsordningar!

Bøker å skrive heim om

2012-02-08T11:44:00.001+01:00

Vegen mot visdom er endelaus, sa ein gong vismannen Olav H. Hauge. I går morgon 05.47 tok tre vise kvinner ved to av dei, konsekvensen av dette og sette bilsnuta mot Gjøvik i 17 hutrande kalde. Men etter setevarme på 4+ og svart, seigtflytande Statoilkaffe, var frost og endeløyse dogg for sol, og dei kunne sjå fram til å gjera seg feite på bokprat resten av dagen. I Mjøsbyen troppa to storlesande rogalendingar opp og serverte smaksprøver frå 92 av bøkene som kom ut i 2011. I dag er viskvinnene så stappande mette at dei ikkje orkar anna enn å gje dykk nokre smaksprøver frå spreidde notat. Men når vårsol i bakkane blenkjer, lovar vi å invitere dykk til BokTapas på biblioteket.

Saganatt - Frode Grytten:
Tre bøker i ei, om den unnselege sonen til ein møbelhandlar som blir lærar og aksjespekulant. Om møbelhandlaren som dreg til Sverige med eit spesielt mål for auge. Om Skuggeregjeringa i Norge. Vakkert, vakkert språk! Viss Plumbo hadde lese Grytten, kunne mykje vore annleis.

Adam Hiorts veg - Brit Bildøen: Miljøvernaren Jon Utskott syklar Norge på tvers saman med ein ung dokumentarfilmskapar. For dei som likar potensgjevarar og klatrande hundreåringar.

Stille natt - Ragnar Hovland: Humor. Treffer denne, treffer ho godt! Damehistorier, fyllesamtaler, brødre, alvor med morsomheter.

Maud og Aud - Gunnstein Bakke: Historie med mange stikkvegar, trafikk og bilar, mennesket sin plass i det heile, om å vera i drift. Action mot slutten!

Gjennom natten - Stig Sæterbakken: Som å sitja på bar og treffe ein ukjend person som begynner å fortelja. Ein far misser son. Eit av dei skumlaste partia NN nokon gong har lese! Slutt som tvingar deg til å lese om att.

An der schönen blauen Donau - Øivind Hånes: Sprelsk og levande om ein margarinprodusent som liknar Derrick.

Fjorden - Lars Ove Seljestad: Den såraste far-son-forteljinga som nokon gong er skrive? Nydeleg. Underteikna har tidlegare dvelt ved den viktige fyrstetouchen.

Nu, jävlar - Heidi Linde: Tek vi dei rette vala når vi er unge? Giftar vi oss med dei rette? Får vi dei liva vi fortener? Kvinne, 30 åra, gravid, kjempegravid, møter barndomsvenninner. Festfyrverkeri for unge mødre, unge damer i alle aldre og menn som elsker kvinner.

Du er ikke død før jeg slutter å elske deg - Didrik M. Hallstrøm: Beste tittel!

Sunset park - Paul Auster: Kjærleik på alle plan. Kan godt lesast av menn, ikkje sentimental! Ei av dei aller beste i fjor!

Jimmen - Øyvind Rimbereid: Langt episk dikt, ein hestekøyrar og Jimmen, ein arbeidshest. Nominert til Nordisk Råds litteraturpris. Allereie vinnar i fjordingklassa.

Jimmen får lov å avslutte i dag. Her har han sundagsfri:

Dagen då ikkje
til byen ganga.
Og då på marki vera
Attum stallen mine heimars
og ikkje so grøn’e denne marki
men gul og long mykje.
Ete då attmed digra hòla
og eta deim gode stråi
ein bete inn i hòla òg
og mykje meir strå der er.
Skita skit.

Rita

"Umuligheten av å leve"

2012-01-31T18:11:00.000+01:00

Vi skulle ynskje at det var i eit anna høve, at det var for å feire at ein av våre aller fremste forfattarar, ein av våre få nålevande forfattarar knytt til Gudbrandsdalen og Lillehammer, hadde kome med ny bok, at det var fordi Gjennom natten er nominert til P2-lytternes romanpris, at det var fordi han skulle koma på forfattarbesøk hit på ny, for at han akkurat har fylt år, at vi hadde laga denne utstillinga. I staden er det på grunn av den triste bodskapen vi fekk førre onsdag om at Stig Sæterbakken har gått bort.

Mange pene og heilt sikkert velfortente ord, er sagt og skrive om Stig Sæterbakken i dagane etter. Heile det litterære Norge sørgjer over å ha mista ein klok og kompromisslaus mann, ein inspirerande og respektert lærar, ein djerv og vesentleg forfattar.

Dødsannonsa fortel at forfattaren valde bort livet. Vår eigen lyrikar Tor Jonsson gjorde det same ein januardag i 1951. Per Sivle, Jens Bjørneboe, Ernest Hemingway og Karin Boye er andre namn på lista over forfattarar som har valt døden framfor livet. Men diktarar av dette formatet går aldri heilt ut av tida. Orda og tankane deira vil leva vidare. Vi avsluttar med nokre sitat av Stig Sæterbakken og med favorittlåten Heart and soul av Joy Division, som han valde seg i boka Den beste låta.

"Det er ikke livet man lever, men forestillingsevnen man utvikler det kommer an på. Jeg visste det ikke da, men jeg vet det nå. Sånn sett rommet skafottet, unnskyld, skatollet i kjelleren alt jeg trengte allerede. Siden skulle jeg også forstå at overfølsomhet og språkfølelse er to sider av samme sak." Alt kunne vært annerledes i Morgenbladet 15. mai 2009.

«Hvis det er noen oppgaver igjen til diktningen — noe den kan, som ingen andre kan — må det være å ta denne sorgen, selve umuligheten av å leve — som samtidig er umuligheten av å dø — innover seg til fulle og forsøke, hvis mulig, å gestalte den og reflektere over den, gjerne med en innlevelse blottet for hensyn av noe slag.» Umuligheten av å leve, 2010.

Sæterbakken om Ian Curtis, tekstforfattaren i Joy Division: "Hvis Kierkegaards diagnose av dikteren som "et ulykkeligt Menneske der gjemmer dybe Qvaler i sit Hjerte, men hvis Læber ere formede slig at idet Sukket og Skriget strømme ud over dem, lyder de som skjøn Musik" noen gang har stemt, må det være på Blake-, Dostojevskij-, Nietzsche-, Sartre-, og J.G. Ballard-eleven fra Old Trafford, Manchester. Hans store talent var evnen til å omforme dype personlige kriser til vakre, distinkte, velmodulerte sangtekster. Som Stephen Morris sa en gang: "Det var først etter at han var død, at vi satte oss ned og leste tekstene og skjønte hva han prøvde å fortelle oss." Den beste låta, 2009.

Heart and soul - Joy Division: http://youtu.be/0TC_OWpDNHQ

Rita

Ei god gammaldags floke...

2012-01-24T14:09:00.003+01:00

...frys halvt i hel i glastrekken...

Blodet flyt seigare i banene og vermer dårlegare i aldrande skrottar, kjennest det ut som. For berre eitt år sida overlevde vi godt fleire månader der kveksylvet hadde ankra fast i botnen av graderstokken, medan vi no får gongsperre etter kun eit par dagar med 20 isblå celsius. Spegelbiletet som skrik mot ein under morgontoalettet vitnar om ei isolering minst like velstappa som året før, ein leggjepels like tett og skjeggvekst minst like kraftig, så frostriene kjem nok av heilt andre årsaker. Det er mest så ein lengtar etter dagen då sveittetoktene skal overmanne oss og piple velgjerande ut gjennom attela porer...

Gamle Loar før brannen.

Gammelprestgarden er eit hus med sjel, eit bygg med stil og sjarm, gjenreist sist på 30-talet i same stil som før brannen i 1936. Ei verdig perle strategisk plassert på kyrkjevollen under foten av den ranke Lomseggen. Men nett som eit aldrande hovud, er det gamle huset utsett for gjennomtrekk av den plagsame sorten. Dei ofseleg store vindauga er eit vakkert skode reint fasademessig, men innomhus på kaldaste vinteren sig frostrøyken inn og flyt ut over dei breie glaskarmane, legg seg frekt med piggane inn mot rommet og hutrande bibliotekarar. Kaffetraktaren putrar i streng protest borti karmen, medan blomane frys i hel mellom gardinene og sjefen fyrer termostaten på full skruve på bakrommet. "Nå æ kaffen varm!" kvin det frå kontoret, medan traktaren harkar ein siste drope gjennom det frosne røyret.

...nektar å fryse halvt i hel i glastrekken...

Med varmt i koppen og rompa gnukkande mjukt mot varmomnen er det godt å vera til på Gamle Loar. To frosne sjeler på vakt, to som veit å innrette seg etter tilhøva. To som har vore ute ei frostnatt før... Med ny varme i skrotten er vi no klare for dagen og kan by iskalde lomverar ei god bok til peiskosen.

"Lonkje" bloggar: Merete

What are words?

2012-01-17T12:43:00.001+01:00

For nokre månader attende vart det sett fokus på samtalene rundt kjøkken- og lunsjborda. I går reknar eg med at det var eit nyord, ja, for meg var det iallefall nytt, som var den store snakkisen rundt desse borda. Var det akseptabelt? Eg vil fyrst som sist understreke at dette innlegget ikkje er noko angrep på eller forsvar for korkje Madcon eller Plumbo. Det handlar om noko anna og meir enn det. Det handlar om akseptabel språkbruk, om spøk og om å skilje seg ut.

Det siste fyrst. Heldigvis er vi alle unike individ. Vi skil oss alle ut. Men vi tilhøyrer også, eller blir ufriviljug plasserte, i ulike grupper som blant anna er fastsett av kjønn, alder, hudfarge, funksjonsnivå, bustad og bakgrunn. Er du i ei av gruppene som er i mindretal, tilhøyrer du ein minoritet og skil du deg ut frå "normalen". Dette kan ein like eller mislike. Ein kan vera stolt eller føle skam på grunn av gruppene ein tilhøyrer.

Så om spøk. Det er veldig sunt og viktig å kunne le av saker og ting. Ingenting er skumlare enn det ein ikkje kan spøke med! Men det er viktig at den som spøken gjeld, kan le av han sjølv. Når ein dreg ein spøk basert på at nokon skil seg ut, meiner eg at ein skal vera rimeleg sikker på at vedkommande er med på spøken, at han ikkje vil såre eller provosere. Det går fint an å trakke i salaten. Det gjer vi vel alle iblant. Da er det er på sin plass med ei god unnskyldning.

Den som kun tar spøk for spøk,
og alvor kun alvorlig,
han og hun har faktisk
fattet begge deler dårlig.
Piet Hein

Så akseptabel språkbruk. Skal ein akseptere at nokon dreg ein spøk basert på t.d. hudfarge i ei høgtideleg prisutdeling, utan at vedkommande som spøken gjeld er forberedt og med på han? Er dette noko alle bør tåle og finne seg i? Da vil det vel også vera akseptabelt at barn i skulegarden kan bruke slike uttrykk? Skal vi vaksne gripe inn i slike tilfelle, eller skal vi overhøyre og tenkje at det er greit? Det er berre ein uskuldig spøk. Det kan det vera. Det treng ikkje vera vondt meint, men det kan bli vondt oppfatta. Difor tykkjer eg vi skal passe tungene våre og tenkje oss om før vi talar. Også vi som kjem frå bygda.

Eg reknar med at dette uttrykket kjem til å feste seg slik at det blir brukt for alt det ikkje er verd i skulegardane, rundt lunsjborda, på utestadane, i drosjekøane. Eg er redd det kan vera eit dyrkjøpt nyord.

Kva dette har i ein landsens bibliotekblogg å gjera? Fint lite kanskje, men vi lever da med, av og for orda her i vårt lille land, må vita!

Rita

Vakkert om ung sorg

2012-01-10T14:49:00.001+01:00

Høgtidsdagane som ligg bak oss vart for meg av det gode slaget. Nattbordet heldt først i jula på å ta overbikken under tyngda av den struttande haugen ungdomsbøker som skulle fordøyast i fredfulle nattetimar. Nett som i ei folkemend, var det nokre som ikkje skilde seg nemneverdig ut blant dei andre, medan einskilde trefte meg hardt og brutalt, opprørde sinnet så kraftig at eg laut nattevandre i tøflar og t-skjorte og roe det heile ned med eit glas iskaldt, seterbrunt heimebrygg. Atter andre smaug seg inn i sjela, brøytte rom for undring og ettertanke, laga seg eit trygt leie for å bli verande lenge, lenge.

"Etterpå varer så lenge" av Karin Kinge Lindboe eig den tittelen som sa meg mest i denne bunken. Så vakkert skrive om eit sårt tema med vonde undertonar. Boka er ein oppfølgjar til "Stella", ei nydeleg lita bok om eit venninnepar der den eine får kreft og døyr. Benny har ikkje rom for andre enn bestevenninna Stella i livet sitt, ho dyrkar henne i alt og godtek ikkje eingong at Stella blir forelska. Då Stella blir sjuk, rasar verda saman, og vi får ta del i ein enorm sorgprosess Benny rir i einsemd. Orda "Etterpå varer så lenge" rommar dermed så uendeleg mykje. Denne gongen byrjar ei ny jente i klassen til Benny, og Stella bestemmer seg for at ingen skal få kome og fylle opp tomrommet etter Stella -korkje i klassen eller i livet hennar. Eit par såre, flotte bøker for ungdom og vaksne!

"Himmelen begynner her" av Jandy Nelson drog meg attende til sårsøt ungdomsforelsking med vulkanske kjensler i vilt ritt gjennom skrotten. På same tid er dette ei lyrisk flott bok om sorgen og saknet etter ei død syster, der ei ung jente må gjennomleve det tunge tapet av storesystera. Lennie finn trøyst i å skrive ned kjenslene sine på lappar som ho gøymer på dei mest utenkjelege stader:
"...sorgen er et hus
der stolene har glemt hvordan de kan bære oss
speilene hvordan de kan speile oss
veggene hvordan de kan holde på oss
sorgen er hus som forsvinner
hver gang noen banker på døra
eller ringer på
et hus som fyker av gårde ved det minste vindpust
som graver seg dypt ned i bakken
mens alle sover
sorgen er et hus der ingen kan beskytte deg
der den yngste søsteren
vil bli eldre enn den eldste
der dørene
ikke lenger slipper deg inn
eller ut..."
Nydeleg skrive -til å gøyme på i hjartet!

Bloggar: Merete

Blått nytt år!

2012-01-03T12:38:00.000+01:00

Tre vise kvinner startar det nye året i blåtonar. Blå som er farga for hav og himmel og symboliserer ånd, sanning og det evige, pregar resepsjonen, framsidene og og kanskje også viskvinnene. Vi balanserer framleis på eggen mellom det gamle og det nye året. Det gamle har ikkje sleppt taket enda, an other year's over, samstundes som det er tid for å leggje nye planar og tenkje framover, a new one's just began, er det også tid for ettertankar.

And what have we done? 2011 var eit spennande, hektisk og aktivt år for oss. Den eine viskvinna har halde stand bak skranka gjennom heile året, lese seg opp på barne- og ungdomsbøker, gjennomført bokpratar for nær sagt alle elevane i grunnskulen og hatt det store oversynet. Observante fylgjarar av bloggen har sikkert lagt merke til at berre to av viskvinnene har skrive blogginnlegg i det siste. Ei av viskvinnene var så uheldig å bli sjuk i fjor vår, og to andre har vore vikarierande viskvinner sidan. Den tredje viskvinna brukte delar av vårhalvåret til å egotrippe til den store byen for å gjera seg visare. Der tok ho etterutdanning i litteraturformidling fordi ho trur at det blir eit viktig satsingsområde for biblioteka i den digitaliserte tidsalderen. I tillegg leia ho prosjektet Ord om fjell og var involvert i Diktardagar, Diktarhus, Vera Henriksen-jubileum, folkemøte og 10 årsjubileum. Det kunne bli i overkant mykje tid som gjekk med til arrangement og tilsvarande lite til ordinær bibliotekdrift.

Vi kjem likevel til å fortsetje satsinga på arrangement og på å skape liv i huset også i året som kjem sjølv om det tek mykje tid og krefter. Vi trur det er framtidsretta. Vi går eit nytt spennande år i møte blant anna med Ibsen-jubileum til sommaren. 2. juli er det 150 år sidan Henrik Ibsen overnatta her i den gamle prestegarden på si reise over Sognefjellet til Vestlandet, ei reise som skulle få avgjerande innverknad på forfattarskapen og la grunnlaget for både Brand og Peer Gynt. Vi gler oss til markeringa og ikkje minst til eit nytt år med dei beste bibliotekbrukarane i fylket. Bli med oss på ferda gjennom 2012 både in real life og her ute i cyber spacen! Let's hope it's a good one!

http://youtu.be/8cJOm72QDDA

Rita

Godt nytt år!

2011-12-30T14:46:00.000+01:00

Utsynet frå kontorvindauget på tampen av året innbyr til alt anna enn bortstuving av julelektyre og nedpakking av nissemenn og englebarn. Etter all romjulsherjinga med orkan i kasta og tilhøyrande riving av låvetak og ommøblering av skog, er det eit etterlengta og fredfullt syn å bli vár ei slik lise borti fjella. Attkeike og innfule etter all motvinden lyt vi no krafse fastgrodde halmstrå frå skiutstyret på låven, grave bort fjorgammal smorning og klesse på nye lag med glidemiddel, før vi tek fjellviddene fatt med lange seige tak bortetter kvite vidder i bleik vintersol. Tida er komen for å svi bort ribbefeitt og bittersøte lag høgtidskonfekt...

Ordknappe som vi er, ønskjer vi alle lånarar ei fredeleg nyttårshelg i finvéret! Spar på fyrverkeriet og ta vare på dei firbeinte under høgste feiringa. Vi takkar audmjukt for det gamle året -de høyrer garantert frå oss så snart det nye er i emning!

Bloggar på tampen: Merete

"Noen ord er skjell i tiden"

2011-12-23T19:25:00.001+01:00

Eit år er snart omme og det er høgsesong for lister og kåringar. Skal eg kåre mi beste oppleving på det litterære planet dette året, må det bli bøkene til Jon Kalman Stefansson. Bøkene hans Himmelrike og helvete og Englenes sorg er "magiske" romanar frå ein landsby ved kysten av Island for 100 år sidan. Eg har tidlegare skrive om den fyrste, Himmelrike og helvete her på bloggen og bok nr to imponerer like mykje. Bøkene er som ein god vin eg har nippa til utover hausten og vinteren, for å nyte dei i langdrag. Dei er som eit kjede av naturperler. Lag på lag av perlesubstans har blitt forma til ein stor og sjeldan litterær skatt.

"Gutten" som er hovudperson i Englenes sorg har lidd eit stort tap. Han har mist sin beste og einaste venn. "Gutten" tenkjer: Tiden er iblant et jævlig dyr. Den gir oss alt, for så bare å ta det fra oss igjen. Eit år er snart omme, eit år der mange i vårt vesle land skulle oppleve det same tapet, å misse nokon av sine aller nærmaste i tragedien 22. juli, i ulykker, i sjukdom eller på anna vis. Mange går ei jul i møte der stolar skal stå tome. Tap av eit menneskeliv er endeleg. Det kan aldri gjerast om. Vi som er medmenneske kan kjenne oss hjelpeslause, men eit smil og eit godt ord kan varme og tenne ljos sjølv i det djupaste mørkret. Og nokre ord er som skjell i tida:

...ord er det eneste som tiden ikke ser ut til å kunne hoppe lett over. Tiden passerer gjennom et liv og forvandler det til død, den passerer gjennom et hus og forvandler det til støv, til og med fjellene gir etter til slutt , disse vidunderlige steindyngene. Men enkelet ord ser ut til å trosse tidens ødeleggende kraft, det er bemerkelsesverdig, naturligvis forvitrer de, blir muligens litt mattere, men likevel blir de stående og tar vare på liv som forlengst er borte, bevarar for evig forsvunne hjerteslag, en forsvunnet barnestemme, de bevarer for lengst bortfløyne kyss. Noen ord er skjell i tiden, og inni dem ligger kanskje minnene om deg.

Med denne hyllinga av ordet, ynskjer vi dykk alle ei god jul og eit godt nytt år!

Rita

PS: Biblioteket er ope tysdag 3. dag jul, torsdag 5. dag jul og fredag 6. dag jul 10.00 - 14.00.

Musurka og nissegleder

2011-12-20T18:37:00.000+01:00

Per dreg i gang ein musurka!

I dag kjem oppdateringa frå kjøkenbenken. Ein har husmorferie, må vita, husmorferie på same vis som ein før i tida hadde potetferie. Meininga var altså å drive med husmorsyslar. Intensjonane var store og klåre. Ein skulle ordne alt det ein ikkje hadde ordna før i år. Det skar seg allereie ved morgonverden. Midt i beste syltelefsebetan høyrde ein den hårreisande krafsinga. Etter levenet å dømme, hadde absoulutt ingen i musefamilien gått i fella i løpet av året. Nå gjorde dei seg klare for å feire jul igjen, bak kjøkenskapa mine. Sjølv ikkje etter ei oppvisning i asiatisk kampsport med kraftige spark mot skapdørene akkompagnert med høglydt skriking, roa det seg. Ein prøvde ei stund å drive kjemisk krigføring med salmiakk og klorin, men etter at mysene fekk tredd gassmasker over snutene, var dei i gang att der inne. Kven sa stille som mus? Situasjonen er i skrivande stund fortsatt spent og uavklart. Det som er sikkert er at ein av oss må ut av huset. Det blir dei eller meg.

På motsett side av skalaen for gode opplevingar, finn ein gåveoverrekkjinga som gjekk føre seg på kveldsvakta førre torsdag. Inkjeanande vart vakthavnade totalt sett ut av spel da den snille nissefamilien kom på døra med dette nette ferdaskrinet i gåve til viskvinnene. Skrinet var meir enn imponerande forseggjort i seg sjølv. Attpå alt var det fylt til randa av alskens herlegdomar som ein knapt kan drøyme om. Langt mindre avsløre på bloggen. Vi er djupt takksame for å bli gjort slik stas på, og vi lovar å kose oss glugg med det mannslungne, orsak, mangslungne innhaldet. Tusen hjartelege takkar Live Marie, Olga og tinemakar Kjetil!

Vi lovar eit nytt innlegg på bloggen før vi går inn i julehøgtida.

Bloggar: Rita

Dansen

2011-12-13T19:22:00.002+01:00

I det bibliotekaren skulle sjå attende på året som har gått, spratt orda ut gjennom tastaturet til noko litt anna enn det som var tenkt... Kanskje er det lengten etter ein svingom i jula som riv?

Dansen

Dansen gjennom dagen,

tanande timar renn i ein straum

-knivar om plassen,

i ein levande draum.

Dansen gjennom veka,

opptur og nedtur som perler på snor

-trædd saman på lenkja,

der livsvisdom gror.

Dansen gjennom året,

flagrande dagar som helste og fór

-baud opp til så ymse,

og somt sette spor...

Dansen gjennom livet,

stavhøge rundkast med tango på slep

-sliper kvassegg til rundstein,

med uventa knep.

Bloggar midt i dansen: Merete

Advent

2011-12-06T12:45:00.001+01:00

Det skymmest utom ruta allereie før nonsmaten er komen på bordet. Nordvesten riv i takskjegget, og holka er ugjestmild bortetter trakket mot vedskjulet. Naglebiten skjer innåt mergen når stålisen lyt skrapast av ruta, og stikkande sno trer piggar mot valne kinn i gråljosninga. Det er myrketid i Gudbrandsdalen. Humøret kan vera trått å få sving på, og ein drøymer i ledige stunder attende -eller fram- til den lysande glokula som breier varme i skrotten og gjer kvardagen lettvint.

Dersom ein maktar gå ut i kulda når kveldsmyrkret er på sitt svartaste, kan ein derimot oppleve eit tindrande crescendo på kvelven, der eit hav av blenkjande stjerner kjempar om å skine blankast og blunke mest forførande. Ein draum av eit syn på klåre kveldar -eit syn kun ein kald vinter kan by på.

Også i vindaugo blafrar og skin det i levande ljos og blide stjerner og stakar. Heimar er pynta til advent, og vi står midt inne i ei hektisk ventetid fram mot julehøgtida. Spenning, løyndomsfulle blikk og glede mot det som skal koma pregar både små og store -stort sett. For nokre av oss er derimot denne årstida så tung og vanskeleg at livet mest blir sett på vent. Ei kald og myrk tid prega av tungsemd, einsemd, sakn, vonde minne og sorg. Medan andre stressar med vask, bakst, handel og mas, sit mange i stussleg einsemd og kvir seg til høgtida då alt stoggar opp.

Kunne vi berre setje til side noko av det stressande, materielle jaget og heller bruke oss sjølve som ljos i ei vanskeleg tid for nokre av dei einslegaste rundt oss! Ta med ein kakeboks og rusle bort til enkjemannen som lyt feire jul utan si kjære, ta med ei god historie og les høgt for den svaksynte, ta med motet og prat med den som er sjuk og kanskje skjønar at dette vil bli den siste jula han får vere her. Einstøingen som tyr til sterke dråpar treng kanskje ei oksel å kvile på, og det unge paret med eit kronisk sjukt barn ønskjer seg kanskje litt hjelp og avlasting ein efta? Vi har ikkje vondt av å dele andre si sorg, og kanskje vil stjernene blunke litt ekstra for oss på heimvegen? På biblioteket finn du tips dersom dette kjennest travaleg for deg.

Den svenske diktaren Dan Anderson (1888-1920) har skjønt det:

"Jag har mod att möta mänskor,

stilla, sorgsna, veka mänskor,

de, som tysta bära bördor,

tunga, hemliga och heta.

Jag har mod att se med kärlek

in i deras skrämda ögon,

jag har mod att trösta dem,

fast själv jag utan tröst och vila

släpar steg för steg mot mörkret."

Bloggar: Merete

(Biletet av stjernehimmelen er lånt frå denne bloggen: http://losinghj.blogspot.com/, medan det siste biletet er lånt her http://www.haugesund.kommune.no/jobb-i-kommunen/category2601.html)

Makt i de tvinnede fletter?

2011-11-29T10:51:00.001+01:00

Representantar for arten bibliotekar

Det var i dag ein burde hatt dagen, Skrivedagen, da orda kom lett og leikande og forma meiningane i klårtenkte og overtydande drag, drapert i sirlege faldar nedetter bloggkjolen, eller var det faldeskjørtet. For ein har blitt engasjert! Men det er lite truleg at det er den dagen. For ein har hatt så mykje anna donteri å pusle med her i bokheimen. Bloggskribleri og bibliotekarmyta som ein ivrar for å avlive, har ikkje fått fyrsteprioritet der framme i pannebrasken. Men medan timeglaset renn, er det dette som skal bli tema i dagens tekst. Inspirasjonen vart utløyst av ei Dragemamma og av Solveig Kloppen som drøymer om stille, tøflande dagar bak tjukke brilleglas og kledelege nakkeknutar på eit fredeleg landsens bibliotek, der ho kan sitja og lesa i timane.

Like lite som eg trur Kloppen ynskjer å vera morosam på vår bekostning, ynskjer eg det på hennar. Eg ynskjer ikkje å vera morosam i det heile. Eg ynskjer å vera med og drepa mytene om det kjedelege biblioteket. Eg mislikar generalisering generelt (!). Det er menneskeleg, eg veit det, vi treng det kanskje for å overleva. For å greie å handtere det mangslungne livet, så treng vi å plasserere folk og anna i grupper og båsar. Dette gjeld ikkje berre bibliotekarar, men også andre "minoritetsgrupper". Kanskje har vi lett for å gjera det for å markere at vi sjølve tilhøyrer majoriteten, "det gode selskap".

Mytedrepande tiltak: Dewey med stiletthæl til

Men attende til Kloppen og biblioteket. Eg veit ikkje kor god kjennskap Solveig har til bibliotektilveret, men sett i ljos av utsegnet, går eg ut i frå at han ikkje er inngåande. Ho kjenner nok berre til mytene. Og dei lever i beste velgåande. Folk flest, enda ei generalisering!, trur nok som Solveig at vi har ein stille arbeidsdag der vi kan tusle rundt i tøflane og lesa litt frå bøker vi er glad i, at det er det jobben vår går ut på både viinter og våår. I bøker, på filmar og i aviser blir vi som Dragemamma seier, framstilt som grå, kjedelege og nitriste, med knut i nakken og faldeskjørt til midt på leggen.

Som andre stigmatiserte grupper, er det ingen andre enn oss sjølve som kan endre dette imaget. Vi må ut i det offentlege rom skal vi klare å ta livet av mytene. Kor ofte ser vi sprelske saker frå bibliotekverda i riksmedia? Kor ofte ser vi biblioteksaker i riksmedia i det heile, om ikkje ein eller annan kjendisen har uttala seg, som oftast på sviktande grunn? Bibliotek er ikkje akkurat hot stuff i lokalavisene heller. Og kvifor er det så viktig for oss å vera synlege? Dei som ikkje er synlege, blir gløymde. Dei som blir gløymde, tapar budsjettkampane, dei som tapar budsjettkampane, misser livsgrunnlaget, dei som misser livsgrunnlaget, misser til slutt livet.

Mytedrepande tiltak: Ny sveis

Dette er noko av bakgrunnen for at vi bloggar. Vi vil gjera biblioteket synleg der folk er, på nettet. Vi vil vise at biblioteket ikkje treng å vera kjedeleg. Vi vil vise at det er mangfald, at det er levande, at det er aktuelt, at det er ein plass å møtast, at det er opplevingar. Bloggen er berre ein dråpe i havet eller ein beskjeden tråd i den store verdsveven. Men det er da noko. I tillegg har ein latt nakkeknuten i stikken. I beste Pippi-ånd går vi nå for fletter i trua på makt i de flettede hårstå.

Med ynskje om ein nyfrisert dag!

Bloggar: Rita

Lykkeleg kjerring.

2011-11-22T12:11:00.001+01:00

Eg er så heldig, eg. Då smeden for ein liten mannsalder sidan ville byggje oss ein heim innunder det lealause berget i baksida, vart vi einige om å setja opp ein aldri så liten eldstad i stugun. Med flørtande stjerner i augo og forventingsfulle framtidsvyer såg vi føre oss lange, tylege kveldar framfor den levande varmen -berre oss to, etter endt lesestund med påfølgjande nattatrall for etterkomarane i underetasjen.

Husbonden hamra og snekra, pussa og spikra ein heil vinter, medan kjerringemnet låg bak attdregne gardiner og gurpa surt over bøtta. Eitkvart hadde tydelegvis klåså seg i rekkjefølgja på framtidsplanane for nybyggjarane...

Då midtsommarsola om senn tøygde sine varme strålar ned på nystugua i hellinga, pakka paret med seg det sparsommelege innbuet frå den midlertidige mellomlandingsplassen og flytta inn for godt. No låg vaksenlivet klart og venta, og det nye huset vart ei trygg ramme om det som skulle koma...

Her venta vaksenlivet...

...og visst vart kveldane mange -og lange! Stundene framfor den etterlengta peisen lot derimot vente på seg. Det eine småtrollet etter det andre ploppa ut og skapte liv i baksida -både natt og dag- og den levande varmen i grua var umogleg å få auga på bak attsota glasdører.

Eit strevsamt liv i baksida...

Alt er derimot i stendig endring, både for ein heim, ein familie -og ein draum. Etter kvart som flokken voks seg til, vart det verkeleg nokre lange kveldar -i einsemd. Men ingen husbond dukka opp framfor peisen, nei slikt var det slett ikkje tid til! Baksidekjerringa var då så velsigna heldig at ho hadde ein aldri så liten misjon å utføre blant borna i bygda. Ho hadde sett seg eit nytt mål i livet; å formidle litteraturglede og leselyst hos unge framvekstingar rundt omkring. Gje dei gode opplevingar via skrivne ord, nye impulsar, empati og glede mellom permar. Gilde haugar barnebøker vart frakta inn i den etter kvart småslitte heimen kvar veke, og kjerringa ville helst berre lese. Og der -ikkje framom, men bak peisen- hadde husbonden bygd ei ideell kro for slik kvardagsfluktleg aktivitet. Endeleg fekk eldstaden selskap!

Julebøkene er plukka fram på biblitoeket.

I år som i fjor, og året før der, huskar såleis tjukke støvvevar seg varsamt fram og attende over lufterista i peisen, lubne dottar dansar tøyg tango bortetter golvlista og koparpynten skin flammebrunt i skjenet frå logane i førjulsvarmen -alt dette medan husmora sit djupt nedgrove i godkroa bak den lune murpipa med lesebrillene dytta godt inn mot augevippene. Det er snart advent i baksida -og no er det juleforteljingane som skal fram i dagen for engleskaren ute på bygda. Denne husmora er nemleg levande overtydd om at soknet enn så lenge er meir tent med at ho les seg opp på god barnelitteratur enn at ho lokkar på lodottar og pussar koparkjelar.

Alle lydhøyre små og store fortener ein gild førjulstakk for at de sparar meg for så mykje keitt husarbeid, og smeden skal ha så inderleg takk for den grumme roa bak peisen. Vi vinst nok det vi skal år også :-)

Lykkeleg baksidebloggar: Merete

Det er vel fagre stunder

2011-11-15T10:37:00.001+01:00

Bjørn Sigurd Glorvigen og Even Lusæter i fint driv.
Foto: Elias Sperstad, GD.

Laurdag ettermiddag: Det er verd å leva! Arrangement nr mista oversynet i haust, er vel i hamn! Og for ei fager stund det vart!

Dei to dalføra øvst i Gudbrandsdalen som har fostra mangein raudleitt son, har også fostra mangein skrivefør! For blogglesarar frå "anstan", er regionen delt i to dalføre. Vi har Ottadalen med Vågå, Lom og Skjåk og med Ottaelva som den grøne tråd, og den eigentlege Gudbrandsdalen som følgjer Gudbrandsdalslågen gjennom Sel, Dovre og Lesja. Elvene og dalane møtest i den såkalla dølabyen Otta, som utgjer sentrum i vinkelen. Geografien og avstandane fører til at både samarbeid og samkvem kan by på utfordringar. Diktinga vår fører oss saman.

For i helga møttest dei både lesjingar, dovringar, lom- skjåk-, sel- og vagverar for å ta del i vår felles diktararv. Bokhandlen kafé i Vågå vart fylt til randa av lyrikkinteresserte dølar. Biblioteka i regionen i samarbeid med Mållaget Ivar Kleiven, inviterte til Lyrikk og dugurd med fjelldikt, visesong og folkemusikk. Vi hadde vore så heldige å få med oss to utmerka representantar for døleætta, Bjørn Sigurd Glorvigen frå Dovre og Even Lusæter frå Heidal og Vågå. Med inderleg framføring av vare kjærleiksdikt og dikt om einslege blomar som duvar langt inni fjell, med skjemtande vers om gjødselhaugar og heite møyar, heldt dei to den tettsitjande forsamlinga i si hole hand. Dei baud på stor ordkunst frå Jonsson, Skrede, Vigerust, Solberg, Aukrust og fleire til, på ein slik måte at vi som sat der både måtte kjempe mot klumpar i halsen, latterkuler og stolte og svulmande dølahjarte. Vi var vitne til eit sterkt, varleg og verdig lyft av kulturarven vår. Får ein kaffe attpå da!

Takksam bloggar med eit nytt vent og vakkert blad i minneboka: Rita

"Skal vi leve bare for å dø?"

2011-11-08T09:16:00.001+01:00


Himmelrike og helvete

Det bor omtrent åtte hundre sjeler her i Plassen. Mye kan rommes i åtte hundre sjeler. Mange verdener, mange drømmer. Et mylder av begivenheter, heltedåder og feighet, svik og troskap, gode og dårlige stunder. Noen lever på en slik måte at det blir lagt merke til, deres eksistens setter noe i sving i atmosfæren, andre henger fast ved livet i mange år, kanskje til og med åtti, men skaper ingen bevegelse, tiden glir gjennom dem, og så er de døde, begravet, glemt. Å leve i åtti år, men likevel ikke leve, kan man se på som et svik mot livet, for så finnes det andre som fødes og dør før de rekker å si sitt første ord, får vondt i magen, en hard forkjølelse, og snekker Jón blir nødt til å snekre en liten kiste, en liten kiste rundt et liv som det aldri ble noe av, bortsett fra noen våkenetter, et uimotståelig blikk, noen tær som var så små at de mest av alt lignet et mirakel. De stanset bare opp et kort øyeblikk, som duggen. Var borte da vi våknet, og det eneste vi kan gjøre er å håpe innerst inne, der hjertet slår og drømmene bor, at intet liv er forgjeves, intet liv er uten mening.

Vi er på Island hundre år attende i tid. Vi er på torskefiske med seks menn i ein open båt. Vi er på storhavet. Havet med sine gåver, sine draumar, si nådeløyse. Det er mars. Det er barskt. Vi er tett på naturen, kreftene og på menneska. Vi er tett på det ekte og opprinnelege. Alt fjas og stas er fråverande. Vi er ved kjerna. Det er lykke og ulykke, sorg og kjærleik, vennskap, sakn, lidenskap og draumar. Det er himmelrike og helvete. Dette er ei bok å dvele ved der underteiknaren har lese om att mange sider fleire gonger fordi dei rommar så mykje og fordi ho har fryda seg over det vakre, poetiske språket. Tankane går i retning Pan. Det er ei bok ein kan nyte i lange drag og som er på passe 202 sider. Her er ingen ord overflødige. Nå står oppfølgjaren Englenes sorg for tur. Forfattaren Jón Kalman Stefánsson er romanforfattar og lyrikar og nominert til Nordisk Råds litteraturpris tre gonger. Da forstår seg.

Bloggar: Rita

Tall har ikke fantasi, og du må derfor ikke ta dem særlig alvorlig.

1.11.-11

2011-11-01T20:21:00.001+01:00

Det er rart korleis ein endrar seg med åra. Som kjerring kan eg truverdig konstatere at skinnet blir lausare, skjeggveksten blir fastare, magen heng sidare og sjølvtilliten stig høgare. Somt er bra, anna kunne ein kanskje sett hadde utvikla seg i litt anna lei. Spenst og hurtigheit avtek, medan tida derimot flyg fortare enn ein stakkar maktar knyte att skoreimene. Av og til kjennest det mest som ein ikkje passar inn korkje i kledene eller i tida.

...passar ikkje inn...

Godt inne i det tiande året bak skranken i "storstugun" tykte eg no at eg var på høgd med det meste av datasystem innan mitt felt -eg greidde gjere meg nytte av det eg trong på eit slik vis at både lånarane og eg kunne ha utbytte og glede av det. Ein tenleg reiskap som i 2011 ikkje var til å unngå.

Ein uungåeleg, tenleg reiskap...

Då skjøna sjefen at tida var komen for låge meg nedpå att. Utlånssystemet laut oppdaterast til ny, moderne versjon, og dei tilsette måtte på kursast i nyvinninga. 1.etasje i gammelprestgarden heldt stengt ei heil veke medan sentral styring installerte oppdatert programvare, nygamle utfordringar hauga seg opp på skranken, og 3 vise kom etter kvart heim til ein ny kvardag. Proppa med ny kunnskap meinte einskilde av oss at dette kom til å bli ein smidig overgang...

Kvardagen kom derimot klaskande midt i fjeset allereie fredag. Kjensla av at teknologien alltid låg eit hakk framfor hjerneaktiviteten låg som ein ullen dott og stengde for sjølvkjensla berre rett som det var, og stort likare har det ikkje vore i dag. Tida flyg, bøkene haugar seg på tralla, nettet heng, bibliotekaren finn ikkje att kjende ikon på skjermen, og bloggen ligg knapt påbegynt og murrar i bakhovudet. Spede orsakingar til ventande kundar framved skranken held ikkje -frustrasjonen har takom til fått frese hissig ut på bakrommet, og betre har det ikkje vorte av det ertande smilet til ein stortilfreds sjef på kontoret: "Detta bli så lettvint og bra, skjøna du!" :-) !

Stortilfreds: "Lettvint og bra..."

No er døra stengd, vikaren har rydda opp att i rotet på tralla, medan dei sjølvgode bibliotekarane har vore gjennom første bolken med triveleg seniordatakurs. Morgondagen kjem trast med nye sjansar og hjernestimulerande utfordringar -og som vanleg gler eg meg :-) God natt!

Oppdatert bloggar: Merete

Kjære alle undrande i Lom og kvarsomhelst

2011-10-25T20:33:00.000+02:00

Verdas husflidsdag

Kva er eit bibliotek? Bibliotek tyder boklager. Bøker er naturleg nok hovudingrediensen i eitkvart bibliotek, og det å stille bøker og andre medium til disposisjon, er vår lovpålagde plikt. Men biblioteket er meir enn bøker. Biblioteket er bygninga. Biblioteket er inventaret. Biblioteket er andre medium. Biblioteket er arrangement. Biblioteket er møtestaden. Biblioteket er læringsarenaen. Biblioteket er brukarane våre. Biblioteket er dei tilsette. Biblioteket er atmosfæra.

I tillegg til ei fysisk, har dei fleste bibliotek også ei digital side. Vårt digitale tilbodet er ei heimeside og to bloggar. Fjelldiktbloggen samarbeider vi med dei andre biblioteka i regionen om, og mange andre dyktige medarbeidarar er også med og bidreg her. Den andre bloggen, som du nå sit og les, er vårt eige prosjekt som kom i gang i 2008. Etter den tid har vi skrive blogginnlegg to gonger i veka, om større og mindre hendingar på biblioteket vårt. Ingen har pålagt oss å blogge. Ingen kan påleggje oss kva vi skal blogge om. Om det stundom kan sjå slik ut, er likevel ikkje blogginga vår heilt vilkårleg.

Ein 24 timars turist i Lom gjestar biblioteket

Hovudmålet vårt som gjennomsyrar heile drifta både i det fysiske biblioteket og i våre digitale tilbod, er det å lokke folk til å bruke biblioteket. Vi skriv blogg for å gjera biblioteket synleg, cause the times they are a changing! Vi kan nå sitja i kvar vår sofa og laste ned bøker på lesebretta våre. Biblioteka er så smått i gang med utlån av e-bøker, og institusjonen vil nok bestå også etter e-bokrevolusjonen, men når teknologien opnar for enkle løysingar frå sofakroken, er det grunn til å vera føre var. Vi trur dette er den største utfordringa biblioteka har i vår digitale tid. Vi må gjera oss synlege! Vi må vera aktive! Vi må gje folk gode grunnar til å bruke biblioteket! På Lom folkebibliotek håpar vi at det å halde ein høg profil, det å stikke seg fram, Fysj og Fy!, det å prøve å syne noko av atmosfæra som pregar biblioteket, i neste omgang kan føre til at folk oppsøkjer oss. Biblioteket er ein daud institusjon viss det ikkje bli brukt! Det er difor vi bloggar.

Sjølvsentrerte bibliotekarar i Lom

Kva skal fylle bloggen? Mange bibliotek skriv reine bokbloggar. Ære vera dei for det! Vi var redde for at ein blogg som berre inneheld bokomtaler, ville bli kjedeleg i lengda. Vi var også samde om at vi ville leggje ein personleg vri på dei bokomtalene vi skreiv, fordi vi trur at det kan ha positiv effekt å lesa om korleis andre opplever ei bok. I tillegg ville vi skrive om større og mindre hendingar på biblioteket og iblant om kva som opptek oss. Blant anna er vi del av eit lokalsamfunn. Det som skjer i bygda elles, er med på å prege biblioteket også. Dette er ein alternativ bibliotekblogg. Vi ser at han kan verke navlebeskuande. Og vi er klar over at han ikkje vil appellerer til alle. Det finst veldig mange gode alternativ for dei som berre vil lesa bokomtaler. Med 52 følgjarar, gode besøkstal og positive kommentarar, har vi likevel grunn til å tru at han har si lesarskare som han appellerer til.

Vi set stor pris på at folk engasjerer seg i biblioteket og i bloggen vår. Vi vil gjerne ha attendemeldingar og innspel på det vi gjer - også kritiske! Vi set stor pris på at folk tek kontakt med oss direkte, for vi tykkjer det er litt feigt å skrive anonymt på baksida av GD. Vi kan by på kaffe og som regel ein kjeks eller sjokoladebit, viss du tek deg ein tur. Det ville vore koselegare og meir realt! Og hugs for all del: Bloggen er eit tilbod, ingen tvang!

Elles har vi for fleire veker attende, bestemt at vi berre har kapasitet til å blogge ein gong i veka. Heretter kjem nye innlegg i bloggen berre på tysdagar.

Blogghelsing: Rita

Lom folkebibliotek 2001 - 2011

2011-10-21T10:12:00.002+02:00

Jubileumsfeiringa er over for denne gong. For å motarbeide historieløyse: Her kjem ei kort oppsummering med tilbakeblikk og nokre av høgdepunkta frå vår 10 år lange historie på Gamle Loar.

Biblioteket låg fram til juni 2001 i 2. etasje på Lom samfunnshus i små og lite tilgjengelege lokale. Vi var 2 tilsette på 1,5 årsverk med 2 filialar. I januar 2000 vart det bestemt at biblioteket skulle flyttast til Gamle Loar, den gamle prestegarden i Lom. På denne tida hadde vi ikkje automatisert utlån, purringar vart ekspedert frå kjøkenbordet heime med gjennomgang av kortstabelen for utlånte bøker. For på den tida var det nesten berre bøker på biblioteket og nokre lydbøker på kassett. Ei stor hending dette året var at vi fekk vår fyrste publikums PC med tilgang til internettet!

April 2001: Vi får tildelt 150.000 frå Statens bibliotektilsyn til prosjektet "Loar kultur- og informasjonssenter". Totalt mottok vi 540.000 over 3 år til dette prosjektet der målet var å utvikle eit lokalt senter for kompetanseutvikling (Studiesenteret) og utvikle biblioteket til å bli ein sentral møteplass i kommunen. Vi vart også med i breiband-prosjektet i regi av Oppland fylkesbibliotek som syrgde for breiband, videokonferanseutstyr og ny kompetanse gjennom studiet "Biblioteket som læringsarena".

9. august 2001: Opning av det nye biblioteket på Gamle Loar.

April 2002: Vi får barne- og ungdomsbibliotekar i 60% stilling og blir 3 tilsette. Gleda var til å ta og føle på! Vi startar også opp med laurdags- og sommarope bibliotek.

1. august 2002: Bøverdalen folkeboksamling vert lagt ned.

2003: Prosjekta vert avslutta. Vi har utstilling i høve jubiléet for utvandringa til Amerika og Ove Tidemansen lanserer diktsamlinga si "Kjærleikens morgongry" på biblioteket.

2004: Vi opprettar musikksamling og arrangerer temakveld om brød og baking med vår nye bakar Morten Schakenda.

2006: Biblioteket har dobla utlånet sidan 1999 frå 11.270 til 22.722 utlån. Merete kjem på Østnytt på grunn av samarbeidet med helsestasjonen og "Les for livet"-prosjektet.

2007: Opning av Nasjonalparkbiblioteket i dei 6 Norddalsbiblioteka.

2008: Toppår! Over 10 utlån pr innbyggjar i snitt. Vi får ferdigstilt Regional bibliotekplan for Nord-Gudbrandsdalen 2008 - 2012. Besøk av Klovnen Knut i mai og desember. Aud Kvamme tek over etter Kari Langøygard som 3. kvinne på laget og vi lanserer "Tre vise kvinners blogg".

2009: Garmo folkeboksamling nedlagt frå 01.01.2009. Biblioteket får ny heimeside.

2010: Oppstart av prosjektet "Ord om fjell - ei digital fjellvandring" med støtte frå Regionrådet og Oppland fylkesbibliotek. "3 på ein kveld" med Magnhild Bruheim, Ragnhild Kolden og Morten Schakenda som alle tre kom med nye bøker. Morten spanderte lekker og velsmakande tapas!

2011: Lansering av fjelldiktprosjektet "Ord om fjell". 10 årsjubileum med kake, klovneri og kriminelt kveldsbad.

Knut Berntsen, Hans Olav Lahlum, Rune Timberlid, Eystein Hanssen og Reidar Kjæstad.

Tre vise tør ikkje spå 10 år fram i tid korkje når det gjeld vitaliteten til biblioteket eller hos dei tilsette. Men vi trur det blir viktig å leggje til rette for at biblioteket skal fortsetja å vera ein sentral møteplass i bygda der det er naturleg å slå av ein bokprat og ein prat om vêr og vind. Vi ynskjer viss vi kan, å utvide opningstida til 6 dagar i veka. Vi trur formidling blir eit viktig satsingsområde. Vi trur både små og store vil ha hjelp til å finne fram i jungelen av bøker og få presentert litteraturen på ein inspirerande måte. Vi trur på papirboka ei stund til. Vi trur også på e-bok og bibliotek.Vi trur på framtida for det skrivne ordet!

Neste veke stengjer vi biblioteket. Vi skal innføre ny versjon av biblioteksystemet og skal kursast.

Bloggar: Rita

10 år med opptur

2011-10-18T18:27:00.002+02:00

For 10 år sidan flytta Lom folkebibliotek inn i lokala her i gammelprestgarden, noko vi har feira gildt med kaffe, saft og kake i heile dag. Det har vanka godord og blomehelsingar i gildt monn, slik som høyrer store feiringar til. Utpå eftan kom Klovnen Knut for å more store og små, medan jubileringa no om litt vert avslutta med kriminelt kveldsbad på Fossberg. Dagen i går kan stutt oppsummerast med følgjande biletsekvens:

Skikkelege husmødre dynkar blautkaku med skei...

...men ekte jubilantar gjer som hovmeisteren...

.

Husmora gjer sitt beste for å oppnå eit framifrå resultat...

...medan andre berre "klesser på...

Mykje godt må til -lag på lag med søtt og godt...

...og enno eit lag med godt på topp!

Husmødre er livredde at maten ikkje skal strekkje til, med det resultatet at kaka tysdag kveld ser slik ut...og det knøttvesle kjøleskapet på bakrommet ser ut til å få ei utfordring til natta...

Stappmett bloggar: Merete

Det er myrkt og me treng ei hand!

2011-10-14T09:01:00.001+02:00

Kvinner som går i hop dagstøtt, tett på, over lengre tid, lærer seg etterkvart å tyde teikna som avslører om dagen er god, om livslysta er tilstades og om smeden har røykt elvefisk i det siste. Ein lærer seg dei viktige kodene. Når ein kjem heseblesande inn døra etter ei hektisk morgonstund med attgløymde sekkar og den dårlege kombinasjonen is på rutene og sommarlege dekk på bilen, kan ein ane det på blikket som møter ein over brillekanten. På draget over munnen. På kor stor prosentvis stigning det er opp nakkevirvlane. På bokstav per sekund på tastaturet.

Undrande

Er turtalet høgt, blikkontakta minimalistisk og ein får eit "eg-har-viktigare-ting-fore" hei, skjønar ein at det er best å gå stille i bakromsdørene. Ein skulle kome tidlegare. Ein skulle hatt kaffen klar. Ein skulle for svingane sett til å få unna nokre av haugane på pulten - høh! Heldigvis er det langt mellom slike dagar. Som regel osar det av nytrekt kaffe, fuktige, velduftande kremar og av ljos og lett skratt. Dei vise kollegaene mine er velsigna med gode lynne og lette sinn, og det er berre unntaksvis at smeden vel elvefisk framfor peiskos.

Venstre hånd over høyre skulder

Ein blir uansett prega av det tette samlivet, av denne symbiosen. Ein skurar, gnissar, skvisar, stryk og klappar. Ein formar og vert forma. Dess tettare og mindre økosystemet er, dess viktigare er det at symbiosen utviklar seg i retning mutualisme, ei form for symbiose som gjev alle organismane i samlivet fordelar. Denne veka har symbiosen i bokheimen nådd nye høgder. Vi har rynka bryna, sett brillune på nasen og fordjupa stupet i panna ytterlegare, sidan eit par av viskvinnene på same tid har utvikla betente armar. Den eine høgre, den andre venstre. Sjølvsagt. Vi snakkar mutualisme i andre potens. Det er myrkt og me treng ei hand. Eller to.

Elles gler vi oss på jubileum komande tysdag med klovneri og kriminelle kveldsbadarar. Vi håpar du blir med oss!

Venstrehandsbloggar: Rita

50 år med Vera

2011-10-11T15:52:00.002+02:00

Lomseggen ein haustdag på 60-talet

Vi lomverar er ofte dyktige til å skryte av alle dei suksessrike lyrikarane bygda har fostra opp gjennom åra. Vi ønskjer og trur at den flotte naturen har gjeve grobotn for inspirasjon, og vekt til live eit rikt kjensleregister å ause av for dei som verkeleg hadde evner for vàr poesi, kraftfulle strofer og malande dikt. Eg tenkte også dette då eg i dag segla nordover på den glaserte, nylagde asfalten nedover Rådsbakken. Midt i mot steig den lette haustskodda varsamt opp og kvervla bort til ingenting, medan den mektige Lomseggen raga snøkvit og solblenkjande mot meg bak haustgul draum. Dette skulle han sett frå stusslestugun, han Tor, tenkte eg -dette overdådig vakre, levande maleriet, som gjer ei fattig sjel så inderleg takksam rik. Eit privilegium er det, å kunne starte ein surkald tysdagsmorgon med eit slik mektig møte. Hadde evnene vore til stades, skulle eg gjeve det flotte fjellet eit vakkert dikt denne morgonen. Dei var dessverre ikkje til stades, på lik line med den fråverande spegelregfleksen...

Vår eigen Vera

Ei anna dame som derimot har evner til stor litteratur, er Vera Henriksen. Vera er fødd og oppvaksen i Oslo, men har budd fleire stader før ho sist på 40-talet flytta til USA. Heile tida har ho vore sterkt interessert i historie, med særleg vekt på norrøn sagahistorie, men også musikk, matematikk, arkeologi, antropologi og psykologi har opptatt den kunnskapsike Vera. Sist på 1970-talet gjorde Vera og familien lomverar av seg, der ei mengd bøker sidan har vorte til under dei produktive fingrane til den suksessrike forfattaren.

I 1961 gav Henriksen ut Sølvhammeren, den første av ei lang rekkje romanar med gilde persongalleri, flotte naturskildringar og solid lokalhstorie. Vi feirar såleis i år 50-års jubileum for vår eigen Vera, som også har vorte tildelt fleire høgthengjande prisar. Blant anna vart ho i 1997 utnemnd til ridder av 1. klasse av St. Olavs Orden. Med det enormt omfattande forattarskapet bak seg har lomverane har trykt Vera varmt innåt hjarta, på lik line med dei andre store ordmektige bygda har hysa. Ho ragar som ei einsleg rose blant dei høge herrane, og vi heidrar i desse dagar Vera Henriksen med velfortente utstillingar i biblioteket.

Imponert bloggar: Merete

Skäms inte för att du är människa, var stolt!

2011-10-07T11:10:00.002+02:00

Gratulerer til Tomas Tranströmer og til poesien med Nobels litteraturpris 2011. Prisen får Tranströmer "fordi han i fortettede, gjennomskinnelige bilder gir oss ny tilgang til virkeligheten", heiter det i Svenska Akademien si grunngjeving.

Jag bärs i min skugga

som en fiol i sinsvarta låda

Det enda jag vill säga

glimmar utom räckhåll

som silvret hospantlånaren.

Foto: blogg.wolfdog.no

Två sanningar närmar sig varann. 
En kommer inifrån, en kommer utifrån
och där de möts har man en chans 
att få se sig själv.

Marc Chagall: I and the Village
Foto: R.E.M., MoMa 2010

Mitt i livet händer det att döden
kommer och tar mått på människan.
Det besöket glöms och livet fortsätter.
Men kostymen sys i det tysta.

Skäms inte för att du är människa, var stolt!

Bloggar: Rita

Det finns mitt i skogen en oväntad glänta som bara kan hittas av den som gått vilse.

Til Simen!

2011-10-04T15:33:00.000+02:00

Førskuletid:
Merete fortel: Simen. Ein sped, liten kar med tidsriktig gild topphuve laut ei vårblaut veke i -77 ta fri frå lamming og vassveiting for å møte framtidige klassekameratar på den vesle grendaskulen ved foten av Høgkollen. Barnehage var eit framandt omgrep for dei spente førskuleelevane, så nyfikna bevra om kapp med fuglekvitteret i ljosløypa då dei 10 små første dagen kasta stolne blikk oppunder huvkanten åt jamaldringane. Guten frå garden med den eventyrlege utsikta over Vårdalen drog huva godt ned over øyro, og gjorde elles det han kunne for å verke usynleg i det store klasserommet. Liten og lur, kjenslevár og spretten, varsam med å hevde seg blant dei store elevane. Lite visste nok den mønstra topphuva kva ho den gong var i ferd med å ruge på. Og lite visste den vesle, lubne kva for framtidige storleikar ho sto trygt plassert mellom på skuletrappa fysste dagen...

Simen, Merete, Rita

Fyrsteklasses tid:
Rita fortel: På den vesle skulen, i den vesle grenda, i den vesle bygda, tett inntil det nyutsprungne, vesle byggefeltet, med dei små drivhusa, der små tomatplanter med små tomatar vart dyrka, troppa ti små fyrsteklassingar opp til sin fyrste skuledag ein augustdag i 1977. I 1. klasse var det sju jenter og tre gutar det året. Ei av dei nusselege jentene med fine hender, føter små, var kollega Merete, sjølvsikker og velskapt heilt ut i dei nette, ørsmå fingertuppane. Ho som var eit hovud og ein glitterblå pologenserhals høgare, med utstikkande ribbein og motto "Teie er gull", var meg. Ein av dei knøttsmå gutane var Simen. I heile fyrsteklasse var den tause overtydd om at vi song om klassekamerat Simen kvar dag.

"Når du ser en venn som gråter,
for at andre gikk sin vei,
skal du rekke hånden ut
og simen jeg er glad i deg."

Ikkje noko å krangle på det, at vi song om og var glad i Simen! Guten var jo ein snill og lugum kar. Elles tykte eg inderleg synd på han som hadde uff, den leie bakken å traske heim etter skulen kvar dag. Ikkje rart om han kunne trenge til ei handsrekkjing.

Storskulen

Merete, Simen og Bjarne Eiolf

Merete fortel: Simen. Ein kjapp rugg på fotballbana i skulegarden. Jentene enste korkje han eller dei andre gutane noko vidare –historia ville det slik at den snauslitne fotballbana var maskulint dominert, museflettene fekk pent hoppe strikk. Men på formingssalen, saman med ein medsamansvoren -usagt kvifor nett her- openberra ballentusiasten etter kvart uante talegåver. Skeive skråband og spinnville spolar levde sitt eige, skakkjørte liv medan guten ved fjellvegen lokka fram motstridige rykningar i munnvikene på frøken Lisbeth. Livet var i ferd med å forme guten, gode gen vart vidareutvikla og ein solid, politisk arv fekk grobotn til fri utfalding. Når det storma som verst, vart derimot striluggen stille og tenkt, bortimot usynleg bak pulten. Opne konfrontasjonar fekk strie småfrøkner og oppsetsig ramp framleis ta seg av. I høgda stakk han seg heller ikkje særskilt ut enno...

Ungdomsskuletid

Bjarne og Simen

Rita fortel: På ungdomsskulen vart vi delt og blanda med den tøffe senterungdommen. Misforstå ikkje, her var det bustadadresse Lom sentrum og ikkje grøne firkløver som gjorde dei tøffe og skumle for oss utkantungdommane. Den lange, granne, som på den tida korkje utmerka seg som særleg lang eller grann lenger, hamna i klasse 7A saman med Simen. Av dei mest skilsetjande opplevingane frå ungdomsskuletida, er leirskuleturen vår til Bjørnsund. Her fekk den kommande ordføraren bryne seg på tøff sjøgang og erfarne Brumunddalsjenter. Vi kan vel slå fast at han takla begge delar sjøsjukt dårleg. Når han ikkje hang over ripa på Øybjørn, like grøn i maska som partiet han seinare skulle sverge til, flykta han frå dei eit år eldre og ti år dristigare Brumunddalsjentene. Vi Lomsjentene var skrekkslagne vitne til at brumunddølane "oppdaga" den eine etter den andre av dei søte, små gutungane i klassa vår. Ein etter ein av dei kom att stygt merkte og medtekne etter måneskinsturar med dei erfarne. Einskilde av gutane vart nok mest brukte som teddybjørnar, men Simen var heile tida under streng overvaking av læraren som hadde lovt mora å passe på så han ikkje rota seg borti kvinnfolk på turen. Læraren tok oppgåva på alvor og sleppte ikkje guten av syne. Han kunne ved heimkomsten overlevere han utan varige men og forsikre mora om at han var urørt av kvinnehender.

På det skulefaglege området utmerka Simen seg mest med at han uansett oppgåve, greidde å pense inn på dette Manchester United i kvar einaste stil han skreiv. Eg mistenkjer han elles for at samfunnsfag og særleg historie var favorittfaget hans, og minnest harde dystar om å kapre flest poeng på historieprøvene. Spenninga bygde seg opp mot den store styrkeprøva; prøva om 2. verdskrigen i 9. klasse. Her verserer det rykte frå påliteleg hald om ein særs tett og hard fight med høg puls- og blekksprutfaktor. Det stod om dei viktige halve ekstrapoenga! Elles var Simen ein ordfør skøyar alt på denne tida, og var eit naturleg val som konferansier på elevmøta.

Ordførartid

Merete fortel: Simen. Guten vart vaksen, jamvel lang, sterk i meining og handling. Han tok Ordet, vann tillit, vann seg vener i nord og sør og vart Talsmann for heile bygda. Nøktern og ærleg, framtidsretta og nytenkjande la han kabalen sin godt. Korthanda var ikkje alltid den beste, men dei rette utspela gjort til rett tid, saman med gode lagspelarar, gav jamnt gode resultat. Det kalde landet i nord oppdaga ei lita kommune mellom høge fjell, der ein modig maur aldri gav opp, der folket treivst og kunne syne til gode resultat. Kjøret hadde sin pris, og mauren laut krupe utsliten opp si høgste tuve, før han igjen nådde toppen, klar til ny kamp for folket sitt. Også dette fekk bygdeborna ta del i, nakent og ærleg, som berre ei modig sjel tør å dele. Simen har gjeve bygda eit andlet, eit namn og ein status. Han er framleis vår barndoms klassekamerat, og vi er stolte over å ha fått ta del i eventyret Lom.

Og no skal medelev nr 4 ta over kortstokken. Merete og Rita ynskjer Bjarne Eiolf alt hell og lykke til medan vi nynnar i kor på Drillo-sangen: Takk for alt du ga, Simen, og lykke til i direktørstolen!

Lengsla bygde katedralar

2011-09-30T10:26:00.004+02:00

Sagrada Familia i Barcelona

Lengsla bygde katedralar.
Bøner brenn og togna talar
om eit gotisk liv i lengsle
bakom tiders liv i trengsle.

Alterljosa skin der inne.
Kjærleikslengt i mann og kvinne
byggjer enno på det brende
i sitt eige Trongdalslende.

Lengsla bygde katedralar.
Kom og stig inn! Æva talar
ord frå ætter som har tagna.
Ordet lyser i vår lagnad.

Frå diktet "Lengsla bygde katedralar" av Tor Jonsson.

Sagrada Familia (Den heilage familie) er ei stor basilika i Barcelona som vart teikna av arkitekten Antonio Gaudi. Byggjearbeidet starta opp i 1883 og pågår enda. Arkitekten fekk aldri sjå bygget ferdig, men dette var ikkje så viktig for han. Han meinte Gud hadde god tid.

Who knows where the winds may
blow us, only a fool would say
Who knows if we'll ever reach the
shore
Follow a rising sun with eyes that
may only stare
What kind of fire will burn us
there? What kind of fire?
Only a fool would say

Frå The Alan Parsons project La Sagrada Familia

Bloggar: Rita

I morgon, i morgon...

2011-09-27T13:43:00.000+02:00

Den sure blæsten kvin rundt husnova medan tørt haustlauv kvervlar viltert rundt børkeleggane. No kjem "sydenvarmen", gliste feite typar mot oss ved snophylla på butikken i går, og vi tillet oss å ha trua enno ei stund. Men medan einskilde døyver lengselen etter sommaren ved å stille utferdstrongen og tømme skillingpungen, sit trufaste slitarar att og pleiar det låke samvetet for den overfylte musikkkrybba bortom inngangsdøra. Alt kontorarbeid er unnagjort, ferske bokkasser er sendt ut til skulane, og alle nye bøker er nøye registrert i katalogen. Det er berre denne eine asken att.

Haugar av cover som gøymer på spenstige rytmer og vare tonar. Ny musikk som fortener ein romleg plass i hylla, fortener å bli lagt merkje til, fortener å bli med musikalske lånarar heim. Problemet er berre at det beint fram ikkje er plass...

Når sjefen kjem heim, skal alt vera i orden, sirleg registrert og plassert. Det er klart. Heldigvis er inga lerke å skode på kyrkjevollen...

Bloggar: Merete

Tytebæret oppå tuva

2011-09-23T10:21:00.002+02:00

Ein gong seint om hausten lagde

viskvinne til bærskog ut.

"Fire kilo", sonen sagde

"plukk åt meg, din "vesle" gut!

Eg skal vaske, eg skal rydde,

skifte laken, vaske opp.

Bæra sel vi, Polen kallar.

Deal, vel, morsan? Du er topp!"

(Delar av teksta er kunstnarleg fridom grunna enderim)

Morsan klødde seg i skjegget.

Dette var vel ganske lurt?

Vask og rydding, det er verre,

enn ein tur til bærskog ut!

Innom jobben treiv ho med seg

ganske snedig lita sak.

Inn med proppar, play og volum,

bøy i knea, opp med bak.

Der, under den grøne huva,

reiste ho i tid og rom.

Barcelona, 1330,

føydalherrer, styggedom.

Katedralar, pottemakrar,

fedrar, søner, drap og flukt.

Bær i bøtta, sol på tuva,

glede av å opp bli slukt.

Tenk deg, midt i tytingskogen,
her i Jotnars fødestad,
kan ein mesta kjenne duft av
krydder, vin, av Catalonia.
Fire kilo raudt eg lyser,
heim til vaska guterom.
Kven som hadde beste stunda?
Det er lita tvil der om!

Bloggar med stuttreist tyting og langreist hug: Rita

Nedover dalen

2011-09-20T14:21:00.000+02:00

Den som har vore til fjells og gjort seg feit gjennom sommaren, får ikkje innvilga mange dagar påfyllkonferanse ved inngangen til ein ny sesong. Med dissande opplagsnæring veltande over beltespenna lyt ein pent bli verande i gammelprestgarden og halde kaffetraktaren i glaskarmen varm til gourmetkjennaren kjem seglande sørover att med skinnvestflaka flagrande i nordavinden. Referat skal fordøyast og gastronomiske nytingar skal fortrengjast, medan nye kreasjonar foryngjer den frå før skammeleg ungdommelege sjefen.

Foryngjande kreasjonar...

Men eit anmeldarkurs nede i dalen, med stutt reise og enkel lunsj -jau, det kunne innvilgast kaffekokaren! Med yndlingsboka "Vinterjenter" i sekken, knalla eg såleis i går med barnleg iver nedover eit uendeleg vegarbeidsområde med opplyftande musikk dunkande i høgtalarane. Guri Fjeldberg har tidlegare imponert stort under IBBY-turnear med si store innsikt og gode formidlingsevne, så dette skulle bli artig!

Guri Fjeldberg (Foto: Gyldendal)

I dag er eg atter attende ved glaskarmen, med ein imponerande gild haug notatar flytande ustrukturert framfor meg på bordet. Ikkje sidan studiedagane har eg vel notert så flittig og så mykje på så stutt tid, og ved kursslutt fekk eg mest lyst til å søkje jobb som barnebokanmeldar i ei kjend byavis. Ved nærare ettertanke fann eg likevel ut at den munnlege formidlinga er og blir min misjon innan bokverda, så får heller bloggen bli forsynt med ei og anna bokanmeldinga. Takk likevel til Fjeldberg for nyttig inspirasjon, motivasjon og kunnskapsrik rettleiing!

Heldigvis for skillingpungen var det heller ikkje denne gongen plass til opplagsnæring i dei moderne kreasjonane bybutikkane kunne by på. Men sanneleg var ikkje lunsjen god på Lillehammer også...

Bloggar: Merete

Påfyll

2011-09-16T10:33:00.000+02:00

Ein har forsynt seg frå bugnande gourmetbord før ein har vunnest å tenkje ein svolten tanke. Ein har sove i himmelske hotellsenger. Ein har fått servert fagleg påfyll og kulturelle delikatesser som perler på ei snor. Ein har til tider hatt ein emmen bismak i munnen av overdådig nyting, bibliotekutvikling, salmalaks og aioli. Ein har skunda seg å fortrenge puritanaren i seg og forsynt seg på ny! I tre dagar til ende har ein fått servert, fortært, jorta og fått påfyll. Ein er framleis i modus for nyting og må bruke den næraste framtida til å leggje av seg rolla som bortskjemd bibliotekar. Ein er redd det går glatt.

Men fortsatt bortskjemd etter 5 fylkers bibliotekkonferanse i den fortryllande, trønderske hovudstad, går ein for lettvinte løysingar og fyller bloggen med nokre sitatverdige utsegn frå konferansa. Tema: Bibliotek i forandring?

- Dei som vil endrast, reiser.
- Han hadde ikkje akkurat funne opp hønsenettingen!
- Tunga er vår sterakste muskel. Ho kan slå ned og reise opp.
- Vanen slører blikket.
- Ho som kan ord, kan snakke. Ho som forstår menneske, kan kommunisere.
- Eit klapp på ryggen ligg berre nokre få ryggvirvlar frå eit spark i baken. Resultatet blir ofte betre!

Høyr det høgst sjarmannte studentkoret Pirum hylle...Det sterkeste kjønn! Vi har dagens dirigent mistenkt for å ha trakka sine studiespesialiserande sko her på huset. Go hælg, sjø!

Bortskjemd bibliotekvinne: Rita

Stemningsrapport frå omnskroken

2011-09-13T20:07:00.000+02:00

Hausten krek gråkald nedover fjellsidene og trer skoddehatten tungt over grantrea. Tytingen blenkjer vinraud og saftig mot oss med blanke dropar balanserande på issen. Bjørkeskogen er stussleg soppsnau å sjå til, og lubne lam dreg uvitne og godtruande mot bygda etter ein feit sesong i fridom. Kyrne ligg dorske og urtar om att dei siste fjellstråa medan høge toppar skjer knivskarpe silhuettar mot bleik himmel. Det har sin sjarm også dette, trass i at myrketida kryp innåt. Men det likaste av alt -den mjuke, svakt gjennomskinlege røyken som dansar ringdans frå pipene i skumringa.

Drøvtyggjande stille medan sesongen er på hell.

Kvervilen som ringlar sakte gjennom piphòlet gjev assosiasjonar til omnskroken heime, til peiseld og varm lade, som dei gamle heime kalla vinterdrikken. Til kunstferdige vedstablar og tunge løft frå uthuset. Og sist, men ikkje minst, til gilde bøker spekka med fantastiske opplevingar som krydrar tilveret gjennom fyringssesongen.

Varm lade...

Det er då eg tillet meg å kjenne på gleda over å få lesa barne -og ungdomsbøker att. Gjennom sommaren har eg skrytt av at det er den gongen i året eg les vaksenlitteratur, og kjenner meg akademisk tilfreds berre ved å kunne fortelje dette. Sanninga er at etter som ferievekene går, minkar haugen på nattbordet forsvinnande lite, bortsett frå ei og anna ungdomsbok som har snikt seg umerkjeleg inn i stabelen. Eg lengtar beint fram attende til mylderet av barnebøker, flotte illustrasjonar, ungdomsromansar og vampyrar. Dette universet fascinerar meg meir enn all elenda i vaksenlitteraturen (ja, greitt -eg har hatt nokre gedigne oppturar i vaksenverda i seinare tid også, men då har det nok stort sett vore skrive om barn...), og min jobb er i haustmyrkret det likaste å ha som base når sommarsesongen hallar og isrosene om litt kakkar på ruta att. I kveld ventar "Smaragdatlaset" ved omnskroken, noko eg gler meg inderleg på... Fyr i veg!

Barnleg bloggar: Merete

(Biletet av den varme sjokoladen er lånt her: http://koffeine.wordpress.com/2011/01/09/varm-sjokolade-2/ )

Blubbe i våtdrakt

2011-09-09T12:32:00.001+02:00

Alltid har eg vore drege mot dette framande. Bøker, bilete og filmar har hypnotisert meg, skapt dagdraumar og danna fantasiar som har drege meg inn i ukjent landskap. Men eg har halde meg heime -på jorda, i skogen og i fjellet. Himmelen har vore minst like vakker å skode liggjande på rygg i angande lyng, som sitjande med øyreproppar bak isrosedekt flyvindauga. Stjerner braglande bortetter vatnet har blunka minst like forførande til nakne tær duppa i iskald kulp ved breen, som til sprikande, nylakka tåneglar i sveitte flipflopar ved sydhavstrender. Dette framande har eg då heller ikkje sakna.

Dette har eg ikkje sakna -trudde eg...

Men under alt dette, under himmelen, under vassflata -det ukjende og urørde, lukka inn i ei kompakt stille med regnbogefargar lysande praktfullt mot den blenkjande overflata. Dette har eg sakna.

Som middelaldrande bibliotekar tok eg mot til meg. Livet eig eg no, og eg kunne ikkje reise frå denne verda utan å ha sett. Kretahavet tok såleis denne veka i mot ei spent blubbe i råsnacksy våtdrakt -for høvet med ekstra lange ermer- og ditto tungtvegande utsyr. Aldri har vel fiskestimane skratta betre enn ved siestaen denne dagen, og aldri har bibliotekaren hatt ei større oppleving i totalt stille einsemd. Som velutdanna innan skravlekunsten og formidlar av skrivne ord vart munnleg kommunikasjon ikkje berre umogleg, men også overflødig. Bibliotekaren har opplevd paradis på jord, og for ein gongs skuld blir ord ubrukegelege. I møte med maneten skjønte eg at skravlekjerringa har møtt sin overmann...

Maneten som stogga kjeften på biblitoekaren.

Tørrskodd heime att på norsk jord, pustande gjennom nasen, står barne -og ungdomsbibliotekaren no på venteliste for nye dykk med Rune Timerlid sin ferskaste krim på norsk : Sanct Svithuns gåte. Retteleg god helg!

Flaumen går

2011-09-06T16:58:00.000+02:00

Hausten står for tur, og flaumvarsel blir sendt ut rett som det regnar. Om hausten går også bokflaumen. Ein flaum av barmhjertige, samartinsk inspirerte romanar med tilhøyrande samartinsk inspirerte framsider. Du kjenner dei på coveret! Ein flaum av mord og mysterium. Ein flaum av Ragde og Knausgård & co. Ikkje noko gale sagt om bestseljarar, men dei er lette å drukne i for dessa som er små.

Overalt bor det folk

På mi vesle synfaring i bibliotek-Norge i vår, var det litt skremande å sjå at det var dei same bøkene som vart profilerte i nær sagt alle bibliotek. Opening the book-idéen har så absolutt positive sider. Istaden for at bøkene snur ryggen til lånaren, får dei synt seg frå sine beste framsider. Men biblioteka ser ut til å bli prega av kremmarverksemda i bokhandlane og bestseljarsyndromet som rår der. Det er forståeleg. Det er bestseljarar folk flest spør etter. Det er folk flest som brukar folkebiblioteka og folkebiblioteka er tilfredse med å kunne tilby folk flest det folk flest vil ha når vi har etterspurde bøker inne.

Dikt er ein av sjangrane som lett blir eit flaumoffer. Folk flest les ikkje dikt utan grunn, dei kjenner ikkje til dei nye lyrikarane og etterspør sjeldan dikt. Men finn ein melodi og tre dei på! Poesien lever i den norske folkesjela fyrst og fremst gjennom musikken. Det var difor gledeleg at Rockheim valde ut poetane Alf, Jokke og Åge som tre av dei fem første som får plass i deira Hall of Fame. Så får vi biblioteka hjelpe til så godt vi kan med å vera redningsbøyer for dei andre og hugse på dei i utstillingar og aktiv formidling.

Ein av dei unge, lovande, Thomas Marco Blatt:

DYLAN PÅ KINESISK

det heter å tenke med hodet

det heter at døden lever i kroppen

det heter at ingen overlever livet

det heter ja og det heter nei

og i byen renner det to elver

ved den ene skal du gråte

ved den andre skal du bo,

det heter at et hus ikke er et hjem

men at hjernen er et slott, hjertet er et rom

og at du kan få mitt hjerte

ettersom alt jeg trenger

er en liten hage og et bibliotek

for å leve lykkelig,

men livet er å gå en omvei

livet er en uoversiktlig vev

hvor du lever slik døden lever

i en utkant av mitt hjerte

Rita

Ei tid for alt

2011-09-02T09:51:00.000+02:00

Det er tid for for å krype langt inn under eit ullpledd i seine kveldstimar, med så lite av hendene som råd uttafor pleddvarmen, akkurat nok til å få vendt blada i boka utan at dei hektar og blir sundrivne.

Det er tid for te med honning. Te med honning skal stå på bordet ved sida av sofaen med pleddet. Bordet skal stå så nær sofaen at du lett kan nå tekoppen, helst den store, gamle frå bokklubben du ein gong melde deg inn i, mest på grunn av dei store tekoppane.

Det er tid for pærer. Pærer på tre og pærer i tak. Spottande pærer som ikkje lyser lenger, som du må bruke kniv for å få løyst, som du er dømt til å bli både brent og blinda av når du set inn nye. Det er tid for å lesa i dårleg ljos enda ei stund.

Foto: Kurt Helge Røsand

Det er tid for lauvtankar:

Vil du gje meg handa ved månens skin, lauv du er -
Under open himmel. Over open avgrunn.
Som lauv
er du og eg.
Fort skjelvande,
og fort borte.
Kom -

Tarjei Vesaas

Under pleddet: Rita

Den viktige førstetouchen

2011-08-30T11:45:00.002+02:00

Slik kan ein godt starte ei bok!

"Lost but not forgotten, from the dark heart of a dream"
Bruce Springsteen

Først etter at han er død, gir han meg eit kjærteikn. Eg lener meg over han der han ligg i den kvite senga, og stryk han, varsamt, med utsida av den høgre handa stryk eg han over den framleis varme kjaken. Eg kjenner dei stive grå skjeggstubbane hans raspa lett mot den kjenslevare mjuke huda mellom dei inste og midtarste knokane på utsida av fingrane. Varsamt, og heilt roleg, i langsame små drag, stryk eg utsida av fingrane mine mot den framleis varme venstre kjaken til far min. Stryk og stryk. Så det er slik han kjennest ut, far min...

Utdrag frå Fjorden av Lars Ove Seljestad.

Rita

Mare

2011-08-26T11:07:00.000+02:00

"Kæ i reine væL`n dreiv du mæ i natt?" Dei svevndrukne augo til min utkåra svarte smed plirer mot meg over tørre smuler ved maratonfrukosten. "Nei, dreiv med..." Tannhjulet under dei vasskjemde krøllene sveivar tungt i gang dei nattslitne cellene, grev rundt i grauten av medvitslause, dynevarme opplevingar frå dei siste, utkvilande timane. Vanlegvis vaknar eg med draumane etter natta levande i minnet, og kan attgje detaljerte skildringar frå ein umedvite fantasi, som til tider dreg meg med på endelause ritt inn i fjerne dimensjonar og surrealistiske sprell. Denne morgonen kjennest hovudet derimot tomt ut, før eit vagt minne sig fram i dagen...

Sakte veltar opplevinga innover meg att. Eg hugsar vagt meg sjølv kavande sveitt rundt under dyna, medan eit uhyggjeleg ul pressar seg trongt opp gjennom den tjukke halsen. Eit frykteleg, halvt kvelande skrik som ikkje får utfalda seg tilstrekkjeleg i den medvitslause tilstanden. Resultatet blir eit skremmande, langdrugt ul som vekkjer både meg og sidekameraten i grannesenga.

Før nattlampa vart sløkt kvelden før, var eg med på eit særs uhyggjeleg mord i ungdomsboka "Mus" av Gordon Reece. Ei tenåringsjente og mor hennar drap brutalt ein innbrotstjuv med fleire knivstikk og slag mot hovudet med ei marmorfjøl, eit mord så horribelt detaljert skildra at eg kjende den metalliske smaken av blod i munnen lenge etter eg hadde lagt frå meg boka. Ein psykologisk thriller som kanskje helst bør lesast i dagsljos...

I kveld lovar eg å lese den nyaste boka til Karin Brunk Holmqvist, "Sirile gentlemen søkes". Med slik munter humor og fiffige bygde -og menneskeskildringar får ein tru det er alt anna enn uhyggjeleg uling som blir servert bygdesmeden på nattestid.

Retteleg god helg!

Lettpåverkeleg bloggar: Merete

Men at høsten kajnn vær fijn

2011-08-23T13:57:00.004+02:00

Giftstrøm

Som mi medvise venninne så smukt formulerte seg her inne for ei tid attende, har den gamle prestegarden stått i kreativitetens og arrangementskomitéanes teikn dei siste vekene. Plutseleg ein dag fall det ned i hovudet at vi, dærsken ta meg, hadde jubileum i år! Tenk eit desennium sidan biblioteket flytte inn i dette historisk susande bygget! Hjerner måtte aller snarast leggjast i blaut, for jubiléer er til for å markerast! Vi skulle likt å presentere eit fullstendig oversyn over haustprogrammet for dykkher og nå på sitjande krakk, men ein del av ballane vi har i lufta er fortsatt berre for skjøre såpebobler å rekne. Men noko er klappa for og klart:

Folkemøte
4. september: I høve kommune- og fylkestingsvalet arrangerer vi folkemøte på biblioteket sundag 4. september kl. 19.00. Ordførarkandidatane stiller for å presentere seg sjølve og fanesakene sine, diskutere aktuelle tema og svare på spørsmål frå salen. Grete Sjurgard vil vera ordstyrar og møteleiar. Ta framtida og lokaldemokratiet på alvor og møt opp!


Satellittmenneskene

Kriminelt kveldsbad
Til ære for alle dei ivrige krimlånarane våre, arrangerer vi 18. oktober kriminelt kveldsbad. Vi har vore så heldige å få med oss forfattarane Hans Olav Lahlum, Eystein Hanssen og Rune Timberlid. Alle tre har kome med nye bøker i haust. Herrane Lahlum og Hanssen har begge tilknytning til Gjøvik og Oppland. Hans Olav Lahlum har vore busett på Gjøvik sidan 1989 og Eystein Hanssen har jobba som journalist og fotograf i Oppland arbeiderblad. Rune Timberlid kjem frå andre sida av fjellet, nærare bestemt frå Førde. Vår eiga radiorøyst, NRK-journalist Reidar Kjæstad debuterer som bademeister. Hanssen og Lahlum har begge gjeve ut to kriminalromanar. Biblioteket har pr i dag tre av Timberlid sine i alt sju romanar. Laup og lån bøker av forfattarane i god tid før den kriminelle aftanen! Og kjøp signerte julegåver i oktober!

Sanct Svithuns gåte

Meir informasjon om bøkene og forfattarane følgjer litt lenger fram på ferdi!

Rita

Simple eller best?

2011-08-19T13:06:00.001+02:00

Vi har nyleg avslutta dei før omtala Diktardagar der vi i år har fokusert med kvinneblikk. Vi som fekk med oss Bokbadet, vart vitne til tilløp til ein interessant diskusjon om kva forfattarar badegjestane sette høgast. Det som kom fram i tilløpet,var dessverre nedslåande for den kvinnelege forfattarstand. Og eg er redd mi eiga liste stemmer faretrugande godt overeins. Det er høgsesosong for lister, så prøv sjølv og lag di eiga ti på topp-liste over forfattarar. Eg måtte skvise hjerna til det ytste!

Tre vise undrast og spør seg i motlause stunder: Er dei beste forfattarane menn? Er dei flinkare til å formulere seg enn kvinner? Er det mot og sjølvkjensle som gjer dei dristigare og betre? Er dei skarpare? Meir geniale? Meir nyskapande? Meir humoristiske? Eller er det fordi det er menn som bestemmer kva som er kvalitet?

Er det slik at det, skrekk og gru, er lettare for begge kjønn å beundre menn for det dei presterer? Er det "kjære mor-dimensjonen", du elskar mor, men beundrar far, som gjer at kvinnelege forfattarar hamnar utanfor topp 10? Er kvinnelege lesarar meir altetande enn menn? Er kvinnelege lesarar på jakt etter menn som forstår kvinner og let seg sjarmere av desse? Eller er kvinner på evig jakt etter å forstå det andre kjønn? Kanskje den einaste jakta som ikkje appellerer like sterkt til menn?

Shania, gje oss styrke!

Rita

"Finne på någå..."

2011-08-16T13:15:00.001+02:00

Det har forundra meg lenge. Irritert meg ørlitegrann også. Må berre vedgå det. Denne sjefen min, mi næraste overordna venninne, som eg er vaksen opp saman med i ei trong fjellbygd, gått 12 år på skule saman med -og no jobba tett på livet saman med i 9 skrattfulle år. Ho har noko eg sjølv har sakna sidan eg stabba kleisande rundt i klutane heime på småbruket. Dette som den eldre syster mi også hadde fått utdelt så rikeleg av, men som eg sjølv aldri klarte å finne fram til. Kreativitet. I vaksen alder har dette omgrepet teke strupetak på meg, fått tankane mine til å vikle seg saman i harde blåknutar, beint fram sett meg ut av drift.

"Oss må finne på någå. Du fæ væra mæ tæinkje du au!" Med stram bibliotekarknut i nakken og vassflogje blikk glåmer ho drøymande langt forbi meg, inn i Ingenting. Eg har forstått at det er der Kreativiteten er. Eg ser han ikkje. Høyrer han ikkje heller. Like fullt er brått ein tre-fire uvanleg gode idéar plukka fram frå Ingenting av sjefen.

Vi skal feire 10-års jubileum, og kreative innspel vil bli ein del av kvardagen i månadsvis framover. 10 år i Gammelprestgarden er vel verdt å feire, og vi skal gjere det med stil. Det er alltid noko å feire, men dette er stort. Neste år er det 10 år sidan eg sjølv kom med notatboka mi til jobbintervju hos den tidlegare klassevennina. Det jubileet skal også feirast, men det blir nok i litt mindre kreativ form. Kanskje. No skal eg i første omgang vera med og tenkje. "Finne på någå..."

Stilleståande bloggar: Merete

Den feminine fare

2011-08-12T12:06:00.001+02:00

Du ser dei over alt! Heilt frå fyrste gong du slår opp augo inne på fødestova, når du dinglande i eit babysete entrar helsestasjonen, når du trillar inn barnehageporten, blir pliktavlevert på skulen, når du opnar bibliotekdøra, ja, heilt til du har klatra heile stigen opp i høgskulesystemet, er sjansane overhengande for at det er eit individ med lakkerte neglar, mascaraimpregnerte vipper og 2 stk x-kromosom som møter deg. Same kor kjønnsnøytrale vi 2x prøver å vera, heng den feminine fare, denne ta-på-deg-sykkelhjelm-mentaliteten, som ei rosa sky over alle danningsinstitusjonane våre. Tre vise innser si begrensning og skal ikkje gje seg ut på vidlyftige analyser av kva denne altoverskuggande femininiteten gjer med den oppveksande manneslekt. Vi har trass alt pappapermisjonen. Det er da noko.

Men som ein motreaksjon mot alt det rosa, mot kjære mor, mot nuppereller og andre snurrepiperier, har vi denne veka tatt inn fleire nye bøker som osar av musk og maskulinitet. I dag heiv vi oss difor rundt og tråla hyllene etter fleire bøker som kunne passe til ei kjedeolja, testosteronbasert ad hoc-utstilling. Utstillinga inneheld blant anna bøker om eventyrarar og lykkejegarar av ymsit slag, om frustrerte menn på den norske landsbygda, om flugefiske, hestekrefter, offsidereglar, soldatar og den nye sagprosabok Hel ved av Lars Mytting. Dette er boka om vedstabling, hoggestabbar, motorsagpionerar og om Jøtul 602, kort sagt ny vedenskap som vil bidra til ei sterkare vedkjensle i samfunnet. Du kan formeleg kjenne eimen av kvae!

Vi ynskjer dykk likevel ei helg utan behov for ved!

Rita

Badet

2011-08-09T13:16:00.001+02:00

Fossen ved berget...

Lars Mytting

Arnfinn Kolerud

Før i tida heldt vi likaste badegildet innåt jul. I Lom har vi no vore gjennom årets laug i august. Ein sanseleg seanse med kvinner og menn tett samanstimla i sitrande forventing på berget ved fossen. Under strukturert leiing av badevakt Magnhild Bruheim vart Lars Mytting, Vigdis Hjorth og Arnfinn Kolerud grundig gjennomvaska utover laurdagskvelden, til stor underhaldning for alle frammøtte badegjestar. Hjorth gestikulerte så det båra i bølgjene rundt dei jordnære mennene framme på halvmeter`n, medan mennene imponerte folkehavet med djupe, humoristiske språkfilosoferingar, heidenske ofringar, brei dialekt og underfundig, kvinneleg skråblikk.

Vigdis Hjorth

Bokbadet på Diktardagane 2011 var ei oppleving av dei gilde, ein kveld smekkfull av humor, litterære sprell og meiningsutvekslingar mellom 3 svært ulike forfattarar, som på kvart sitt vis gjorde inntrykk på dei rundt 100 badegjestane. Ein liten høgtlesingssnutt frå kvar av dei ulike stemmene gav også inspirasjon til vidare lesing, og 3 vise dagdrøymer allereie om eit vidare samarbeid med dei profilerte forfattarene... Sjølv om lauget er over, lyt vi nok bløytleggje dei utkvilde hovuda våre eit bél til i håp om å løyse ut gode idéar for myrkare dagar.

Nybada bloggar: Merete

Litteraturseminar på Diktardagar

2011-08-05T16:05:00.000+02:00

Diktardagar i Lom, Skjåk og Vågå er i godt gjenge. I morgon laurdag vert det litteraturseminar med temaet "Sett med kvinneaugo" på Nordgard Aukrust. Vi har samla kvinnelege forfattarar med tilknytning til distriktet som Arnhild Skre, Bente Lindbæk, Magnhild Bruheim, Ragnhild Kolden, Guri og Sigrid Botheim og Synnøve Sakura Heggem.

Synnøve Sakura Heggem, sokneprest i Lom, jobbar for tida med boka "Feminine speil og gåter", om N. F. S. Grundtvig og kvinnene i livet og diktinga hans. Grundtvig er mest kjend som salmediktar. Han var også inspirasjonskjelda for folkehøgskulerørsla. Vonheim i Gausdal, der Olav Aukrust var styrar frå 1913 - 15, vart eit viktig kultursentrum for heile landet. Friskulen på Ofigsbø i Lom var også prega av Grundtvig sin pedagogikk og tankegods. Han argumenterte ivrig for likestilling i kyrkja og hans glød for språket, "modersmålet", smitta over på nynorskrørsla. Gudstenesta som Synnøve skal leie i Lom stavkyrkje sundag, står også i Grundtvig sitt teikn.

Bente Lindbæk, oldebarnet til Elise Aars Aubert, vil halde foredrag med tittelen "Pennens kvinnelige pionerer - mine forunderlige formødre" der ho tek for seg fire generasjonar skrivande kvinner. Oldemora Elise Aars Aubert har bl.a. skrive boka "Fra de gamle prestegaarde" der ho skildrar livet i prestegarden her i Lom frå 1851 - 1862. På den tida fungerte prestegarden også som tilhaldsstad for datidas turistar og åndselite med gjestar som prins Karl, Vinje, Eilert Sundt og Ibsen. Bente vil fortelja meir om Elise og livet i prestegarden, om bestemora Sofie Aubert Lindbæk som var forfattar og filmkritikar, om tanta Lise Lindbæk som var krigskorrespondent og om seg sjølv og boka ho er i gang med om desse fire skrivande kvinnene i familien Aubert/Lindbæk.

Arnhild Skre som budde delar av oppveksten sin på Aulestad i Gausdal, skal halde foredrag om Hulda Garborg og hennar møte med "framifrå døletypar". Hulda Garborg gjesta Lom under den storstilte Olsokfeiringa i 1930, på tusen årsjubiléet for slaget på Stiklestad. Ho deltok mellom anna på gudstenesta i stavkyrkja der ho sat og såg rundt seg på desse "framifrå døletypane" som ho skriv om i dagboka si. Arnhild vil ta for seg Hulda Garborg og hennar forhold til Gudbrandsdalen og dølane. Ho vil også koma inn på dei særs aktuelle problemstillingane som er knytt til kulturnasjonalismen som Hulda var ein representant for, og den politiske nasjonalismen.

Seminaret vert avslutta med paneldebatten "Sett med våre augo". Her blir fokus sett på vår tids skrivande kvinner frå Nord-Gudbrandsdalen. Nokre av dei er sjølve med i panelet og vil diskutere og samtale om bøkene sine, om arven frå dei mannlege forfattarane frå distriktet og om det å vera skrivande kvinne og deira kår i dag. Guri og Sigrid Sørumgård Botheim, Ragnhild Kolden og Magnhild Bruheim deltek i panelet.

Vi gler oss på mange spennande foredrag på seminaret. Vel møtt!

Rita

Fattig ynskje

2011-07-29T13:21:00.002+02:00

Vi har tenkt så mykje etter 22/7. Vi har leitt etter ord. Ord som kan uttrykkje det vi føler. Ord som kan gje trøyst. Ord som kan gje meining. Ord å halde fast i. Eg trur vi gjer det i alle kriser.

Vi finn songar, dikt, sitat. Nye kjem til: Når en mann kan forårsake så mye hat - tenk hvor mye kjærlighet vi kan skape sammen. Helle Gannestad.

Men ord kan også vera farlege. Gjerningsmannen har sine som han har funne meining i. Vi har sett kva uhyrlege konsekvensar vår frie tanke kan få.

Jeg tenker hva jeg vil,
mitt ønske bestemmer.
I stillhet blir det til,
i ukjente drømmer.

Vår tanke vil alltid forbli fri. Ikkje eit PST i verda kan hindre det. Som vismenn har sagt før oss, må kampen for dei gode orda og tankane kjempast i oss sjølve, rundt middagsborda, på pauseromma, i vennegjengane og i klasseromma, slik at hatet ikkje får lov å slå rot og spire og vekse seg stort, farleg og fatalt. Berre med det gode kan ondt fordrivast.

Rita

Diktardagar i Lom, Skjåk og Vågå

2011-07-22T10:32:00.119+02:00

Det lakkar og lir mot Diktardagar i Lom, Skjåk og Vågå. 4. - 7. august går dagane av stabelen med eit variert og spennande program. Diktardagane har fokus på Ottadalsdiktarane. I år er temaet "Sett med kvinneaugo" og fokus blir retta mot dei kvinnelege forfattarane våre og korleis dei mannlege forfattarane såg på kvinner. I tida framover vil vi presentere nokre utvalde arrangement her på bloggen. Sjå resten av programmet på heimesida til diktardagane.

Konsert med Reidar Svare og Svermere


Reidar Svare. Foto: Privat

Reidar kjem med si fyrste soloplate til hausten. På konserten på Graffer får vi smakebitar frå plata som består av tonesette dikt. Dei fleste tekstene er skrive av lokale forfattarar som Tor Jonsson, Ragnvald Skrede og Olav Aukrust. For dei som ikkje kjenner til Reidar, er han ein allsidig musikar som trakterer fleire instrument i tillegg til dei vokale prestasjonane han er mest kjent for. Han er er ein høgt verdsett og flittig brukt musikar i Ottadalen. Han er også fast medlem av gruppa "Lomsk" og ein av "De plagede" som skal varte opp med kabareten "Kvinnfolkplager" under Diktardagane. "Svermere" er eit jazz-inspirert folkemusikkband som tek utgangspunkt i tradisjonell norsk-svensk folkemusikk. Aslak O. Brimi, ein av Norges fremste felespelmenn, er ein av Svermarane. Dei omtalar sjølve musikken som ei "svermande leikestove der folkemusikk, rock og jazz smeltar saman". Få med dykk ein konsert der Ottadalslyrikken vert vakkert og meisterleg servert!


Vigdis Hjorth Foto: Gyldendal

Bokbad med Vigdis Hjorth, Arnfinn Kolerud og Lars Mytting

Vigdis Hjorth, Lars Mytting og Arnfinn Kolerud er forfattarane som Magnhild Bruheim skal bokbade under årets Diktardagar. Vigdis Hjorth er kjent for eit langt og rikt forfattarskap både for barn og vaksne. Ho har motteke fleire litterære prisar bl.a. Gyldendalprisen i 2010. På bokbadet vil ho samtale om den siste boka, Snakk til meg.

Lars Mytting. Foto: Christian Elgsvin

Lars Mytting er dølagut, opprinnelge frå Fåvang. Han debuterte med boka Hestekrefter i 2006 som vart ein stor suksess. I 2010 kom Vårofferet. Romanane hans tek utgangspunkt i den moderne norske bygda, med eit særleg blikk for bilverkstader, militærleirar og andre maskuline miljø som sjeldan vert skildra i norsk litteratur.


Arnfinn Kolerud Foto: Samlaget

Arnfinn Kolerud er romsdøl. Han har skrive fleire barnebøker og kom i fjor med sin fyrste roman for vaksne, Når ein først skal skyte nokon, om den siste trassige bygda som held fast på nynorsken for ein kvar pris. Boka er svært humoristisk, noko vi har mistanke om at forfattaren i eigen høge person også er. Vigdis les frå Snakk til med på Bokhandelen kafé i Vågå fredag, og du kan vera med karane på litterær frukost på Bakeriet i Lom sundag morgon. Få med deg eit boblande bokbad og godt smakssette litterære opplevingar!

Hamsun, farsslekta og dei kvinnelege romanfigurane

Faren til Knut Hamsun kom frå Skultbakken i Vågå. Her vil det sundag bli foredrag med Ola Grøssland om farslekta til Knut. Even Lusæter vil halde foredrag om Hamsun og kvinnesynet som avspeglar seg i dei kvinnelege romanfigurane hans. Båe emna er relativt lite behandla i den elles store forskninga som er gjort kring Knut Hamsun. Vi trur dette blir svært spennande foredrag! Kvinneseptetten frå Vågå vil delta med vakker song. Even skal også delta under Diktardagane i Presthaugen laurdag kveld med framføring av dikt av fleire lokale lyrikarar og Jakob Sande. Med seg som musikalsk tonefylgje har han den renommerte folkemusikaren Øyvind Sandum.

Even Lusæter og Øyvind Sandum. Foto: GD

Vi håpar mange får med seg heile eller delar av årets Diktardagar i Lom, Skjåk og Vågå! Billettar til arrangementa får de tak i hjå oss! Bestill over nettet frå heimesida til Diktardagane, ring eller kom innom.

Rita

Ta det som det faller seg og le!

2011-07-15T10:12:00.006+02:00

Like uventa som alltid, men ikkje så heilt uvanleg her i livet, gjekk ikkje alt etter planen. Sommarhuset i ein av Sveriges lugna tettstader var bookad, kvitteringar var skrivne ut og tidspunkt for henting av nøkkel var sett. Som dei morgonfuglane vi ikkje er, fekk vi reist grytidleg, litt før skjema til og med. Vi var framme i god tid og fann huset. Huseigar glimra med sitt fråver, men vi var jo så tidleg ute! Vi fekk sett oss rundt i staden og fortært eit betre måltid stekt makrill, før vi på nytt prøvde å hente nøkkelen. Huseigaren var og blei borte. Ringe hustelefonen var det lite hjelp i, mobiltelefon var ho ikkje eigar av og reiseselskapet hadde lagt på røret for kvelden. Det var heller ikkje rom til oss i noko herberge. Stemninga blant delar av forsamlinga var like dyster som dei trugande skyene som hekk tungt over den lugna stad. Omsider kom vi til ein stall, eller til eit B&B som det heiter nå for tida. B&B kunne iallefall tilby Bed i eit av Cecilias privata hus som vi skulle dele med danskar, nederlendarar og nokre nordmenn som
deltok på cross-stemne. Dei kunne kanskje vera litt høge i røysta når dei kom heim utpå natta. Einskilde i forsamlinga hadde på dette tidspunktet forlengst gått i svart.

Men iblant er det litt av eit hell at planar ryk. Natta i Cecilias B&B gjekk knirkefritt nok, og etter eit par, tre telefonar dagen derpå, var ny overnatting fixad, en stuga i strandkanten, for ein billegare penge, på ei bilfri øy, inkl. sol og badetemperaturar på tjuetalet. Det var her, i öppna landskap, i tempererte kveldstimar, at eg vart kjent med Eli, eg fann-eg fann-Espen, skøyaren Emil, den tøffe og iblant valdelege Erik og shopoholikaren prins Eugen. Det som er litt spesielt her, er at alle desse personlegheitene har bustad i ein og same person, i hovudpersonen Eli.

Det er jeg som er Eli. Det betyr min Gud på hebraisk. Det er både et jentenavm og et guttenavn.
Jeg kan ikke være i leiligheten. Gulvene bikker mot de farlige vinduene ut mot gården. Jeg bor i sjuende etasje. Vinduene drar meg til seg. Jeg kan kaste meg ut. Jeg kan hoppe. Jeg er redd. Jeg prater og kan ikke slutte. Jeg er den som forteller, og den det fortelles om. Den med stemmer i hodet. Den det prates i, i det uendelige. Må forsvare meg mot stemmenes påstander. Må svare på deres tilrop...Hva skjer viss jeg ikke gjør det? Jeg kan sprekke. Jeg kan gå i stykker. Hodet deler seg. Hele leiligheten kan rase ut av huset som en kommodeskuff.

Gjennom Eli får vi innsyn i eit, for mange av oss, ukjent landskap av menneskesinnet. Vi får ta del i kampane Eli kjempar med seg sjølv, med medpassasjerane sine og med det psykiatriske hjelpeapparatet. Men vi får også sjå positive sider ved livet utanfor A4-formatet, energien, originaliteten, humoren, kreativiteten og løvetannmentaliteten. Boka En dåre fri av Beate Grimsrud vart dobbelt-nominert til Nordisk råds litteraturpris i fjor. Bloggaren tenkjer at dette er ei bok det har kosta å skrive, om eit liv det har kosta å leve og at eit snevert normalitetsbegrep ikkje er av det gode for nokon av oss. Favorittsitat: Jeg tror på viljen, men er den fri?

Fortsatt god sommar! Og hugs: Nokre gonger er det ål reit at ikkje alt går etter Planen!

Rita

Topp!

2011-07-08T13:01:00.000+02:00

Bak ligg 3 veker i einsam majestet, ridande gjennom kvardagen på ymse roller som bibliotekar, assistent, ryddehjelp, bokpratar, filmanmeldar, guide, sjef, billettseljar og barnevakt. Ein fest av eit tilvere, eit mylder av små og store, kjende og ukjende som takkar audmjukt for gratis, norsk bibliotekservice og let seg friste av fargerike layoutar, prikkfulle terningkast og varm omtale. Tilgjengelege pc`ar spår ferievêr og sender lydlause helsingar heim gjennom lufta, x-boksar frir frimodig til spenningssøkjande ungdom på skytunge dagar, blanke ark og fargestifter blir trylla om til spreke helsingar klistra opp på gamle, sjelsrike veggar, medan drikkeautomaten byr på varme dropar når regnvåte krøller må tørkast innomhus. Det er sommar i Lom, og det høyrest, kjennest og visest. Mylderet høyrer med -også i gammelprestgarden. Bibliotekaren takkar alle besøkjande for oppmuntrande ord -og for framifrå løyndomsfull sjokolade utan innhaldsdeklarasjon frå ein takksam, fransk herremann med lekker skinnkoffert bugnande av herlegdom. Ei gastronomisk oppleving som laut nytast i eitt til the sweet end...

Ein fryd for ganen...

Fylkesbiblioteket har denne veka sendt oss eit forlysteleg skriv med gromme tal og for oss vakre illustrasjonar. Statistikken for Opplandsbiblioteka 2010 er offentleggjort, og vi kan stortilfreds konstatere at grannebygdene Lom og Skjåk ligg i tet med gode tal: http://www.oppland.no/no/Fag-og-tjenester/Fylkesbiblioteket/Nyheter/Arsmelding-for-Oppland-fylkesbibliotek-og-statistikk-for-Opplandsbiblioteka-2010/ På heimesida si gratulerer fylkesbiblioteket Lom folkebibliotek med utlånstoppen i Oppland 2010, og vi sender med dette takken audmjukt vidare til alle brukarane våre! De er alle fornøyelege å ha med på laget!

Utlånstoppen for folkebibliotek i Oppland

Plass	Kommune	Utlån pr.innbygger 2010
1.	Lom	9,85
2.	Skjåk	7,67
3.	Jevnaker	7,43
4.	Øystre Slidre	6,68
5.	Etnedal	6,67
6.	Ringebu	6,23
7.	Sel	5,80
8.	Sør-Aurdal	5,76
9.	Vågå	5,61
10.	Lillehammer	5,49

Med dette vil bloggaren heim og pakke snippsekken -fjellet lokkar, og føtene lengtar etter lange dagar trakkande gjennom lyng og kjørr. Ønskjer sjefen velkomen att med ny energi, og satsar på at kaffen er varm i glaskarmen når eg glyttar innom for bokbytting i ferien :-)

Merete

Sprei dykk!

2011-07-01T12:40:00.000+02:00

Tenk om det var så lettvint! Han skulle nok ønskje det guten også, då han hadde skrive skulestil og sleit stygt med teiknsetjinga. Etter endt forteljing teikna han ei mengd komma og punktum nedst på arket, og under skreiv han: "Sprei dykk". Veldresserte teikn poppar sjølvsagt inn der dei høyrer heime, nett som sokkane som nyleg har tørka på snora -inne... Dei havnar jo alltid saman med rettmessig partnar i riktig skuff slik heilt av seg sjølv.

Sokkar som har hamna i feil skuff...

Det er nok fleire enn guten som gjerne skulle ville rope "Sprei dykk!" av og til. Bibliotekbrukarar ha alltid krav på god personleg service, men når 15 stk står forventingsfulle i skrankeområdet med kvar sine ønskje og spørsmål medan vakthavande er på lydbokjakt i hyllene etter nye eventyr for den eldre lånaren med dårlege augo, skulle ein gjerne hengt opp plakaten med nemnde instruks på skranken. Jamn straum av lånarar er absolutt å føretrekkje framfor 20 i kø om gongen, når dei fleste brenn inne med utfordringar for bibliotekaren. Men artig er det, og svært så tilfredsstillande når alle til sist har fått den hjelpa dei fortener. Det merkelegaste er likevel at turistar på ferie har ekstremt dårleg tid i høve dei fastbuande brukarane...

Prosjekt kunstbok laga av 8. og 9. klassingar ved Lom ungdomsskule

Den nyaste utstillinga i biblioteket baud også på spreiingsutfordringar. Ungdomsskuleelevane var så flittige før ferien at vi sleit med plassen då alle produkta skulle få sin fortente plass på det ørvesle utstillingsbordet. Fortvila måtte eg innsjå at desse flotte kunstverka burde vore spreidd utover heile lokalet for at alle skulle kome rettmessig fram i dagen. Instruksen "Sprei dykk!" hjalp heller ikkje denne gongen, og lånarane må såleis ta seg tid til å bla gjennom utstillinga sjølve -ein aktivitet det verkeleg er verd å leggje arbeid på! Oppgåva gjekk ut på å tolke og vurdere ulike samansette tekster, for deretter å bruke ulike medium, kjelder og estetiske uttrykk i eigne norskfaglege og tverrfaglege tekster. Dei spennande resultata finn du i skrankeområdet vårt, og vi rådar alle interesserte i å bla gjennom hefta. Takk til ungdomsskulen for lånet!

Bloggar med spreiingsproblem: Merete

Koldbrannbananar og skremmepinnar

2011-06-24T15:13:00.000+02:00

Tysdag kveld pakka viskvinnene ryggsekken sin med ullstilongs, huve, vottar og ekstra genser, samt ei snau vassflaske -og eit par bananar. Regnet sila som vanleg ned over luggen då vi sjekka rengmålaren siste gong før sengetid, og med all vår kunnskap kunne vi beint fram ikkje sjå noko tenleg i å trakke rundt på Juvfonna i pøsregn på ein vanleg arbeidsdag. Vi var altså invitert til obligatorisk personaldag på Raubergstulen, med Klimaparken som første stopp. Einaste gleda i bløyta var at den ferierande sjefen også laut setja av heile dag til opplegget -det gjer seg med litt skadefryd når ein tømmer regnbegeret for n-te gong... Skadefryd gjekk derimot overraskande tvert over til overveldande undring over véret, naturen -og historia, som vart uhyre godt formidla av ein dyktig klimaparkguide. Sola sleikte smektande varmt over naserota, der ein gjeng kommunalt tilsette saug åt seg kunnskap og inntrykk i rikt monn medan dei vandra i bedageleg tempo bortover mot Juvfonna.

Også den ferierande sjefen -som trassa silregnet kvelden før ved å stille i bikini (rett nok under, men lell!)- tykte etter kvart at dette var rett så tenleg ein måte å bruke ein feriedag på. Inst inne i istunellen benka ho seg freidig ned i det glatte "auditoriet", stortilfreds over at ledd og musklar klarte turen gjennom steinar og is. Reinsrose, Musøyra, ymse Sildrer, samt uilke artar lav var no lagra i stuttidsminnet, for seinare å skulle bli overført til lagringsdisken for naudsynt kunnskap. Vi fekk også høyre om skremmepinnar, skinnsko og meteoroligske målingar langt nede i permafrosten. I ettertid såg vi at det var kun bananane som ikkje tolte opphaldet i den kalde tunellen -dei såg mildt sagt lite innbydande ut og utvikla stygg koldbrann på turen...

Sommarskisenteret skein om kapp med sola, og Galdhøpiggen kneisa mektig over det heile med ein klarblå himmelkvelv som vern over den storslegne naturen. Vi ønskjer god helg til alle med nokre få bilete frå inne i istunellen.


Ljossøyle som isskulptur Bloggar: Merete


Nedfryst skremmepinne

Die glückliche, deutsche Touristen

2011-06-17T15:37:00.000+02:00

Regnet har letta ørlitegrann etter flaumen sist helg, ei mengd avlingar av ymse slag har gått tapt, men folket i Lom er like heile og framleis ved godt mot etter utrygge opplevingar i pinsen. Rett nok har sakte ikkje tettingsarbeidet vore heilt vellykka oppi høgden, det sillar og lék framleis med ujamne mellomrom, men slike dropar dansar vi leikande lett slalom for.

Sjefen, derimot, er til tider svakare for einskilde dropar enn somme andre. Tysdags eftan var ho på tur heim, då ho med veska over oksla varsla meg om at "E ska bærre hjølpe någå tyskere mæ ein e-post før e går att..." Det vara og det rakk, tyskergjengen la ut på kvilelaus vandring gjennom biblioteklokala, der ein stotrande sjef sat ytst utpå krakken med veska sigande lenger og lenger nedover armen, sveittperler piplande så vidt synleg under den vippande lokken som hoppa rundt ansiktet, medan ho forklarte på ein svært sjarmerande tysk at det oppstod "ein kleine Problem..." på pc`en -og sidan med skrivaren... Das Problem voks seg så stort at det bikka timen og meir enn det før den norske krisehjelpa lykkeleg kunne konstatere at saka var løyst, og dei tyske turistane kunne halde fram ferda i dette vakre landet. Som takk for hjelpa kom den eine stormande inn døra att rett før sjefen skulle ile heim til nye oppgåver -og takknemleg overrakte han ein heil kartong flytande, raud Merlot til den blide bibliotekaren! Den slitne dama seig sakte ned på bakromskrakken medan ho drog djupt inn den liflege dufta av den velgjerande veta... Ho nøyde seg derimot med eit langt magadrag, før kartongen vart trygt plassert på hemmeleg stad. Underbibliotekaren ventar i spenning på høgtidsstunda då dropane skal fordelast i høge stettglas, og satsar på at ho blir invitert...

Tørsskodd bloggar: Merete

Sommartider hau hau

2011-06-14T11:31:00.001+02:00

I denne søte somartid

Vi går nå inn i siste veka med normale opningstider. Frå fredag er det sommartidene som rår:

Måndag 10.00 - 14.00
Tysdag 10.00 - 14.00
Onsdag 10.00 - 14.00
Torsdag 15.00 - 19.00
Fredag 10.00 - 14.00

Jotunheimen. Historien, maten, turene.

Somrane i bokheimen er prega av franske aksentar som er innom og ser etter the internet. Av ferierande fastbuarar som vil krydre sommarkveldane med grøss og gru eller ein tøtsj av "løvv". Av spreke fjellfolk som vil til topps og sjølvgranskarar som vil til bunns. Av amerikanarar som trålar kyrkjebøkene på leit etter ein gamal-gamal-gamal onkel og tremenningane hans. Av menn som har sett seg føre å imponere på grillen eller med stanga. Altså fiske. Av foreldre med for få hender og stress i blikket som låner lydbøker til søte, små bilturar. Av studentar som har trakka sin barnelærdom på den vidaregåande skulen her. Og iblant av temperaturar nær opp til kokepunktet for visdom. Viskvinnene oppfordrar alle kjente og ukjente til å ta turen til Lom og avleggje eit besøk eller ti i bokheimen i løpet av sommaren. Vi gler oss til å treffe dykk!

Dustefjerten og den store sommarferieturen

Vi oppfordrar også alle grunnskuleelevar til å bli med oss på Sommar + Bok, ei lesekampanje som biblioteka i Nord-Gudbrandsdalen arrangerer. Les minimum fem bøker før 1. september, levér inn skjema og du er med i trekninga om å vinne ein iPad! Viss du les enda meir, kan du hente nye skjema på biblioteket og auke sjansa di for å vinne.

Tre vise bloggar ikkje av i ferien, men sidan vi ofte er einvise, nøyer vi oss med fredagsblogg. Og hugs for all del å få med deg vekas fjelldikt før du legg ut på tur!

Nestenferiemodusbloggar Rita ynskjer dykk alle ein strålande sommar!

Vil Gud gje oss sol ska oss sjølve skaffe væte...

2011-06-10T14:40:00.000+02:00

Alt vatnet Nordens Sahara vanlegvis får gjennom ein heil sesong sprutar i desse dagane ned over grøne lier og frodige åkrar i Norddalen, mokar med seg jordstykke og fyller dei små, idylliske bekkane langt over brestepunktet. Lyden av rullande elvestein buldrar gjennom den stinne lufta, skumspruten står langt innover oversvømt land -og regnet held stendig fram med å sile ned frå ein himmel som sig lenger og lenger ned over fjellsidene.

Medan gardbrukarar veitar vatn for harde livet, spring overvelda turistar over Prestfossen og korsar seg over dette mektige landet med ein natur som manglar sidestykke. Vatnet er livgjevande, tvingande naudsynt for alt levande, og lomværane kan til og med skryte på seg det beste, norske vatnet -men trøyste oss for å få alt vatnarvatnet på ein gong da, gut! Nok er nok, for mykje er for mykje, og nå nektar både jorda og innbyggjarane å ta i mot meir væte i denne omgang! Vi må samle oss i flokk, kle oss i det lettaste sommarantrekket vi eig og danse ein kollektiv soldans for å smigre vérgudane i pinshelga -ikkje eingong vérmaktene kan då vel stå i mot ein uhorveleg gild gjeng lettkledde lomværar som utfaldar seg i smiskande rytmar?

På tampen av dagen tikkar det inn meldingar om nye ras i Lom etter styggedomsregnet, og baksidebloggaren gjev opp kreativiteten for å gå ei uoversiktleg pinshelg i møte. Ta vare på kvarandre i helga!

Merete

På dumdristig litteratur

2011-06-07T13:48:00.001+02:00

Ein blir kaldare og meir bereknande med åra. Midt i den mest hektiske kampen mot det trehovuda mappeoppgåvetrollet, lista den minst vise seg over Trollebru og la ut på eventyrferd. Etter eit utal kveldar og netter vid sin dator medan timmarna skrida, innestengt på eit bakrom i bokheimen, sømnsliten, bleik og dratt, levande på kaffe, paracet og Waltersmandler, inviterte ho med seg sin vesle, raude på litteratur. Ho ville til Lillehammer på festival for å gjera seg høg og fyldig.

Fyrste høgdepunkt på ferda var poesislam. Dette er ei tevling mellom poetar der den beste teksta og framføringa vert kåra. Her vart den bleike og dratte attpå til plukka ut til å vera med i juryen. Morosamt var det, den beste vann og det trehovuda trollet var dogg for sol. Neste høgdepunkt var Dei nye kapellanane som framførte eigne og andre sine låtar på sprudlande nynorsk, som Eg jobbar med ein dra-a-um (Working on a dream - Bruce) og Dask meg, baby, ein gong til. Eh, nei, her fekk ikkje Hovland viljen sin, så det vart La oss prøve ein gong til (Hit me baby one more time - Britney).

Om Fjord i dølabyen

Bandet har det ikkje med å opptre i utrengsmål. Det håpar eg dei veks av seg. Dei seinare kveldstimane var prega av cubansk diktning og latinske salsarytmer før ein ny dag grydde til byvandring og tonane av Dag Solstads opplesing frå Roman 1987. Handlinga i romanen går føre seg på Lillehammer. Vi møter Fjord frå Sandefjord som arbeider som redaksjonssekretær i avisa Dagningen tidleg på 60-talet. I løpet av vandringa fekk vi mellom anna høyre om brocoliens (med c) inntog i dølabyen og missekåring på Kvam. Fjord blir nok å finne på ein solfylt veranda nær meg i løpet av sommaren.

Litt lenger fram på ferda, avslutta den litt høgare og fyldigare kampen mot det trehovuda ti minutt før klokkeklang.

Kald og bereknande bloggar: Rita

PS: Fjelldiktbloggen er oppe og går att! Hoppande hipp hurra! Tusen takkar og klemmar til Morten Kielland! Nye fjelldikt fylgjer!

Våre venner japanarane

2011-06-03T13:34:00.002+02:00

Å, den som hadde vore ein liten japanar -om så berre av og til... Eg trettar (lomsk for å "trippe") og spring gjennom gammelprestgarden det fortaste dei to stilkane mine er gode for, men det er messom ikkje støtt det er godt nok. Bokstablane veks meg over hovudet snøggare enn eg får snudd meg, etterspurde filmar leikar duse-og-gøyme i hylla og askar med nye bøker dirrar av spenning etter å få utfalde seg framfor dei doggvarme brilleglasa til vimsevisa. Det skal rett nok seiast at underteikna er relativt rask å vekse over, at ho ikkje er den største klypparen til å leite og at ho er uhyre lett å ta ut sveitten på, men lell! I sommar skal fjellet trakkast opp og i mente i håp om å opparbeide ein raskare teknikk med større uthald for undersåttane.

Varm kaffe i stadig aukande godt selskap

Uopna spenning når nye høgder...

Japanarane på kyrkjevollen derimot, dei svinsar over heile Loarplassen på nokre fåe straksar, og får med seg både kyrkja, toaletta, Aukruststøtta og Loarutsalet på same tid som dei får knipsa ørten augneblinkar med dei små fotoapparata sine medan dei veivar og gestikulerer i snertne snuar. Kvar sommar let vi oss imponere av desse superkjappe, blidspente turistane -eit folkety som med sitt sprudlande vesen og sine flotte uttøyingar utanfor bussen er eit levande bevis på at kroppen må ivaretakast også på ferie. Akk ja, den som berre hadde klart slike kneløft att, tenkjer vise damer bak store glasruter, strekkjer varsamt på tørre ledd og tuslar stilt fram att til folkelivet i serviceavdelinga. Skal tru om vi ikkje frå hausten av burde erstatte morgonkaffen på bakrommet med morgongymnastikk på kyrkjevollen? Skal jammen lufte idèen for den velutdanna sjefen som sit med ansvaret for tråklinga av nye planar!

3 vise driv morgongymnastikk på Skim

Ha ei sprek helg -med eller utan morgonstrekk!

Bloggar i farta: Merete

Danse mi vise, gråte min song...

2011-05-31T19:45:00.000+02:00

Student i innspurtfase... (merk snytfilla til høgre på pulten...)

Ei misvis stikk som snarast innom veven -kun for å formidle at omstenda på huset for tida ikkje er heilt under kontroll... Storvisa strevar og syng siste verset av innspurtsongen på etterutdanninga si (-det verset er visstnok utruleg langt...), noko som medfører studiedagar med febrilsk leiting etter ljoset i eit ubestemmeleg tal notat bak stengd dør til bakrommet. Underteikna går så lynande stilt i døra som mogleg når naudsynte æren til putremaskina i glaskarmen må utførast for å unngå væsketap, og lengtar pinleg taus til tida då notatpermen blir gøymd bort i hylla og tilveret normaliserer seg att. Sjølv om studenten blant papirhaugane hevdar at utdanninga tvingar fram omveltingar i systemet som for alltid vil medføre ei ny tid for travarane i gammelprestgarden...

Vi kjem sterkare attende snarast!

Misvise Merete

Danse mi vise

2011-05-27T11:31:00.002+02:00

Tilveret i eit nøtteskal

Som dei fleste andre veker har også denne vore prega av større og mindre opp- og nedturar. Frå mitt liv som lærar tykkjer eg å minnast at det er pedagogisk rett å starte med det positive.

1. opptur: Boktips-idéen som medvise Byrøygard hosta opp onsdag. Vi jobbar med å forbetre oss på formidling, og den vanlegaste situasjonen vi står overfor er at vi skal formidle bøker vi ikkje har lese sjølve. Bibliotekarar rekk dessverre ikkje å lesa seg gjennom alle hyllemetrane med skjønn og fagleg litteratur som omkransar oss. Vi oppfordra difor på våre respektive facebøker, vennene våre til å koma med forslag til særs lesverdige bøker. Responsen var upåklageleg. Vi fekk inn 40 tips, alt frå Tonje Glimmerdal til Meg eier ingen, novellesamlingar som Historien om fru Berg og Du, humoristiske som Hundreåringen som klatret ut gjennom vinduet og forsvant og Paasilinna, eksotiske som Maleren fra Shanghai og Vanære, samtidsromanar som e-postromanen Mot nordavinden og klassikarar som Pan og Markens grøde. Takk til alle som deltok i stafetten! Delingskultur på sitt ypparste!

2. opptur: Brukarane våre gjev oss støtt og stadig oppturar og får bibliotekarhjarto til å svulme litt ekstra når dei iler til for å slå av ein bokprat på Bakeriet, Coopen eller kvar det måtte vera. Fortset med det!

3. opptur: Legendariske Bob har fylt 70 år denne veka. Det er ein opptur i seg sjølv med merksemda rundt han, tekstene og musikken. Ein ekstra opptur var det å lesa vinnarbidraget til omsetjinga av Lay Lady Lay til eit vakkert og poetisk nynorsk. Bloggaren er på nippet til å seie at ho er betre enn originalen, men held seg på nippet. Honnør til Diderik Beichmann for meisterleg utført verk!

Vår nye kollega Buffer

4. opptur: Ny og betre reparasjonsmaskin til CDar og DVDar!

Nedtur: Tysdag greidde einskilde av oss på sitt uvise vis det kunststykket å skrive inn feil passord 3 gonger på fjelldiktbloggen. Vedkomande svevar nå i den største uvisse om ho nokon gong vil greie å låse opp att døra til herlegdommen. Bloggande dataguruar vert mottekne med opne armar og grenselaus takksemd! Det er grunn til å grave seg ned både i tide og utide og gråte sin song.

Med ynskje om ei god og passordfri helg!

Rita

The dream of my life...

2011-05-24T13:21:00.003+02:00

Smeden klar for eksosrypetur med kjerringa...

I første halvdel av 80-talet hadde eg mi fyrste eksosrype-oppleving, klamrande tett innåt ein barndomskjærast humpande bortetter setervegen ei sein natt rett før gauken gol 3 ønskeslag inn i forsommarmorgonen ved fjellvatnet. Brannsår av eksosrøyr på nakne leggar og sundrivne skoreimer filtra inn i iltre eikertar vart berre ein bonus i eit varig minne om eit fartsfylt eventyr i gryande ungdom, der lufta av bensin og fjellkjørr blanda seg med sveitte kroppar og svartsvidde pølser. Etter dette nådde lyden av mopeddur nye dimensjonar i ungjentelivet -ein lyd som kunne fangast opp på kilometers avstand, samstundes med at dei etter kvart så trente øyro skilde dei ulike mopedane frå kvarandre lenge før synet kunne fange inn ein putrande prikk i det fjerne. Naturlegvis vakte einskilde ekvipasjar større interesse enn andre, men grunnlaget var solid lagt for ei utprega interesse for køyrdoningar av ymse slag -om enn kanskje i visuell forstand.

Husmordraumen

Degradert fødselsdagsekvipasje...

I vaksen alder ønskte eg meg i fleire år ein jomfrutur i ein ekte amerikansk truck -med ein rotekte treskosjåfør- i 40-års gåve. Aldersgrensa for slike rypefakter er nådd utan at noko blankpolert eksemplar dukka opp i innkøyringa i baksida, og ekvipasjen på 40-års dagen vart degradert til boktralle med sjefen i tøflar som andrepilot... Livet er ikkje støtt så lettpåverkeleg, men eldhugen som brenn i hjarta til ei aldrande rype ulmar framleis under forklelivet. Det vart såleis liv bak gardinane på bakrommet då det i dag dukka opp ein gjeng flotte scooterar i regnveret på kyrkjevollen. Den falma rypa sprang glasimellom med kameraet i høg posisjon, før ho til sist sprang ut i medvinden for å forevige synet. Dei tyske sjåførane smilte beundringsverdig i skjegget mot det piskande regnet, medan dei kasta dårleg skjulte blikk mot den ulltrøyekledde kjerringa som flaug vimsete slalom mellom turistane på plassen og knipsa i veg med tunga rett i munnen... Endeleg -sommaren er her!

Spenstig, tysk innslag på kyrkjevollen

Fjørkledd bloggar: Baksiderypa M

Over the hills and far away

2011-05-20T13:21:00.014+02:00

Onsdag snørte eg sekken, spente på meg bilbeltet og tok kuten over the hills and far away. Eg kledde meg i min minst typiske bibliotekar-look, ja, eg veit eg balanserer på ein egg av bibliotekarfordommar her, men iallefall drog eg på meg trange jeans, anonym T-skjorte og fancy solbriller som eg lånte av 14 åringen. Eg skulle nemleg vera ein kven-som-helst lånar som kom til ukjend bibliotek for å få anbefalt ei god bok. Dette er del av eit lite forskningsprosjekt knytt til formidling i bibliotek, der eg ville sjå korleis formidlingsintervjuet eller inspirasjonsintervjuet fungerer i praksis.

For kven-som-helst kjendest det ufatteleg befriande å setje seg i ein liten, raud bil som kunne ta ho kvar som helst. At ho hadde kaffe i koppen og bruk for solbrillene, gjorde ikkje stunda verre. Dagen før hadde ho trivi med seg den fyrste og beste lydboka boktralla kunne by på. Umiddelbart etter take-off, lada ho spelaren og trykte Play. Den behagelege røysta til Duc Mai-The smaug seg inn øyregangane og leikte seg vidare innover i dei tronge korridorane til ho kom til senteret for gode opplevingar. Kven-som-helst slo opp døra på vidt gap og let seg forføre utan atterhald:

Sumire forelsket seg for første gang den våren hun var 22. Med voldsom kraft skar forelskelsen seg som en virvelvind i en rett linje over det vidstrakte slettelandet, feide over ende alt på sin vei og sugde det opp i atmosfæren hvor den rev det i fillebiter og sønderknuste det hinsides enhver gjenkjennelse, uten antydning til å løye for vinden, videre over storhavene og la Angkor Vat øde og brente de indiske skoger og alle dens ulykksalige tigere til grunnen før den forvandlet seg til en sandstorm i den persiske ørken og begravde et avsidesliggende østerlandsk festningsverk i sand. Det var en forelskelse en bauta verdig.

Dette er historia om Sumire og Miu og om forteljaren K. Sumire, ei jente som drøymer om å bli forfattar og kler seg i store tweedjakker og boots, blir slukt opp av denne voldsomme forelskinga i den 17 år eldre Miu. Miu er ei brilliant, velståande og suksessrik kvinne som Sumire treffer i eit bryllaup. Sumire har ein betrudd i livet, forteljaren K, som ho kan prate med i time etter time om dei små og store spørsmåla i livet. K på si side er håplaust forelska i Sumire. Det er ei historie om mysterium i kvardagen, om det lite forutseielege livet, om einsemd, om pariserhjul og om korleis ei einskild oppleving kan gjera kolsvart hår om til drivande kvitt på få timar, heilt utan bruk av bleikemiddel. Elskede Sputnik er elegant ført i pennen av Haruki Murakami.

Forskningsprosjektet var spennande og lærerikt, men kven-som-helst tek seg den fridom å berre seia A!

Rita kven-som-helst

Tårer og smil

2011-05-14T12:44:00.004+02:00

Store, seige tårer heng som tunge dropar frå dei vakre, eldfulle augo til porselensblomen i barneavdelinga denne veka. Hoyaen syrgjer like mykje som vakthavande over mangelfullt selskap å rive kjeft med. Slik munnleg aktivitet er sett av for særskilt utvalde, medan straumen av lånarar hovudsakleg blir offer for lettfatteleg konversasjonskunst utan ironiske undertonar. Då storberta midt i veka ikledde seg studentkappa og knalla til storbyen, drog den andre likesinna på seg hula-hula flyssa si og flaug i møte med trekkfuglane som enno ikkje har forstått at sommaren er her. Åleine att sat Hoya og eg med ein halvlunken kaffikopp på deling.

Einsemda tyngjer lukkelegvis ikkje lange stunda i dette huset. Torsdag morgon taut innleverte bøker formeleg ut av sprekken i innleveringskassa vår, som var fylt opp til brestepunktet av utlesen litteratur. Utover dagen fløymde trufaste lånarar på og spreidde liv blant hyllene og varme i hjarta på attgløyma. Ein aldri så liten fryd kitla oppover nakken ved tanken på den kunnskapssugne sjefen som sat bortgøymd på ein vandrarheim i meir sentrumsnære strok, slikka peiken og bladde i fagbøkene sine. Kaffikoppen på bakrommet vart kald, og det gjorde absolutt ingenting.

Fredag morgon stod eit hav av nervøst trippande ungdom på plassen utanfor døra då velkomstskiltet skulle ut i fri luft. Eksamensvarsel på trappa stod for tur, og spenninga låg som ein dirrande vibrasjon i lufta. Utover dagen var det så ymse andlet som dukka opp i døra -somme stråla i lykke over meldinga morgonen hadde kome med, medan andre seig tungt innover golvet i tung gruvsemd over dei neste dagane. I pur lykke over at eigne eksamensdagar definitivt er over -trur eg- kunne eg sjølv heller studere nærare førhistoriske dyr i 3d-versjon, etter at ein sur, kald kaffiskevett frå dagen før var tømt i vasken. Over helga blir det vel selskap og tilhøyrande kjeftriving attåt ein nykokt tår -slik kvardagen er på sitt aller beste!

Retteleg god laurdagsefta!

Selskapselskande bloggar: kvardagskledde Merete

Kven skal vi takke?

2011-05-10T11:24:00.009+02:00

Det var mat på bordet da dei kom.

Med fare for gjenta oss sjølve til det keisame og misse ein del prosaiske lesarar, vil også bloggen i dag vera via fjelldikta og lanseringa vi hadde i helga. Det hjartet er fullt av, renn tastaturet over med. Vi kan starte der. I hjarterommet. Der det finst, finst det også husrom vert det sagt. Dette er ein påstand som vart sett på harde prøvingar i helga. Rapportane frå opninga på Dombås laurdag varsla om ei publikumstilstrøyming på litt over 100 personar. Dette var sjølvsagt veldig gledeleg! Men så var det plassen her på biblioteket. Mot massive murveggar hjelp det lite om hjartene er aldri så romslege. Så når laurdagsnatta var som stillast, dukka skumle scenario fram frå hjernevindingane. Ein såg for seg vilt kaos, folk som svima av i mangel på oksygen, folk som trakka kvarandre ned, tome matfat, og midt oppi alt dette ei angstridd viskvinne som skulle presentere prosjektet på ein overtydande, full-kontroll-måte. Fuglane startar morgonsendinga halv fem.

Ord- og tonekunstnarar: Even Lusæter, Pål Svindland og Jon Eikemo

Folk strøyma til også her i Lom. Melon- og appelsin-båtane gjekk ned for fulle segl. Og vi hadde dei gode maktene med oss. Det gjekk akkurat! Det vart "stint bibliotek", men ingen svima av, fjelltau vart klipt og prosjektet presentert. Etter den ståande silditynne-buffeten her, gjekk vandringa over til Fjellmuséet der folk fekk sitje ned og nyte fjelldikt og "Den nye kappelanen" framført av Jon Eikemo. Det såg ut til at folket kosa seg. Det same gjorde arrangørane som kunne senke akslene fleire hakk. Arrangementet vart avrunda med dei to framåtstormande heidølane Even Lusæter og Pål Svindland. Dei framførte Aukrust og Jonsson kledd i sax- og kontrabassdrakt på ein framifrå måte. Jonssonsk lyrikk med klagande saxtonar til, ein uslåeleg kombinasjon! Betre kunne ikkje avslutninga på opninga vår bli, og vi håpar å sjå og høyre meir til desse to både som deltakarar i prosjektet og frå scener landet over.

På vegne av viskvinnene sender eg ein takk til alle som møtte opp frå fjern og nær og var med oss og gjorde dette til ein festkveld, til kollegaene i Skjåk og Vågå og i regionen elles, til ordførar Simen for tauklipping og gode ord med på vegen, til Jon for skodespel og malmfull røyst og til Even og Pål for at de tok hand om fjelllyrikken på ein så fortryllande måte. Takk til dykk alle for at de gjorde dette til ei av dei finaste sidene i minneboka vår!

Og til slutt må du ta turen om fjelldiktbloggen Ord om fjell! Vi håpar du følgjer oss vidare på ferda!

Takksam viskvinne: Rita

PS: Ekstra hyggeleg er det når forfattarar tek kontakt fordi dei har lyst til å vera med i "Ord om fjell". Vi er på langt nær ferdige med arbeidet, så fortvil ikkje om du ikkje finn dikta dine der enda. Vi har tråla dei fleste diktsamlingane av våre lokale diktarar, så har du vore i nærleiken av å skrive om fjell, så blir diktet ditt å finne i fjelldiktbloggen! Før eller seinare.

Dei gamle fjelli

2011-05-06T11:42:00.057+02:00

Dette har vore veka for halve setningar, halvetne skiver, avbrotne tankerekkjer, avisannonser som ikkje dukka opp til avtalt tid og for VLC spelaren sin langdruge kamp mot ein kverulant av ein Quick time spelar. På bakrommet har det blitt sett ny pers i høgdehopp for blodtrykk utan tilløp, og neglane har blitt grundig ete opp, eh, ned. Men det gjer ingenting. Åss ha gjort kå gjerast skulle. I helga inviterer vi dykk med på fjellvandring i ord og tonar. Saman med viskvinnene og grannekollegaene blir Jon Eikemo og Even Luseter med tonefølgje med oss på vandringa. Vi håpar du blir med også! Det er klart for lanseringa av prosjektet "Ord om fjell"!

"Ord om fjell - ei digital fjellvandring" er eit prosjekt som vart starta opp av dei 6 biblioteka i Nord-Gudbrandsdalen i samarbeid med Oppland fylkesbibliotek våren 2010. Vi har sidan den tid samla dikt som er relaterte til Nasjonalparkriket og til fjell generelt. Ved lanseringa har vi i alt 300 dikt, omlag 100 av dei er så langt publiserte. Vi har i fyrste omgang leitt etter fjelldikt blant våre lokale diktarar. Men vi har som mål å samle dikt om fjell frå heile landet. Det er gjort avklaringar med forlag, familemedlemmar eller andre som sit på rettane til dikta, slik at vi har fått løyve til å leggje dei ut i skriftleg eller innlese versjon.

Foto: Bernt Tordhol

Vekas fjelldikt
Kvar veke vil vi servere eit nytt fjelldikt i tekst, lyd og bilete. I tillegg til dikta, har vi også samla bilete frå fjellområda våre som skal leggjast ut saman med Vekas fjelldikt. Lokale aktørar har stilt velviljugt opp for oss og hjelpt oss med innlesinga. Der det er naturleg, blir dikta lese inn på dialekt. På denne måten profilerere vi også dialekta vår gjennom prosjektet. Vi ynskjer eit mangfald av røyster og innlesarar, profesjonelle, forfattarar som les eigne dikt, gamle, unge, menn og kvinner. Nokre av bibliotekarane har også delteke på kurs i leseteknikk og er med som innlesarar. Vi ynskjer å invitere med fleire i dugnaden for å samle fjelldikt. Viss du skriv sjølv eller veit om andre som likar å skrive eller deklamere fjelldikt, er vi glade for å få deg med på laget!

Vi vil vente med introduksjonen av nettstaden til lanseringa er over, men her kan de få ein liten smakebit. Høyr Even Luseter les diktet Fjellblomen av Ragnvald Skrede. Med dette ynskjer vi dykk ei god helg og håpar at du tek turen til biblioteket sundag kveld klokka sju!

Even Luseter les Fjellblomen av Ragnvald Skrede
Foto: Merete Byrøygard

Blogghelsing Rita

FRYD!

2011-05-03T17:25:00.000+02:00

O, fryd! Det kvitrar og syng i skogen, sildrar og renn i bakken, spirar og gror på marka -og sitrar og brenn i ein vaspete skrott... Våren, denne salige tida som kvart år utrøytteleg kjem med lovnad om nytt liv, har nok ein gong sådd kåte partiklar i blodbanene til den elles så bedagelege norddølen. Blankpussa motorsyklar brølar gjennom bergomsgarden i hemningslaus glede over at vinterlagringa er over, og staute karar yngjest opp att i takt med stigande kubikkbrøl mellom låra. Riva går i taktfast driv over fjorgammalt lauv medan vassblemma kitlar i neven. Og ho mor sjølv -jau, ho gøymer ullonnbroka og sleikjer vårbleik sol med nybarberte åreknutar -livet er ein herleg runddans på daugras!

Vårkåt humle på nye oppdrag

Lomsrussen -våre eigne, kjære hybelkaninar gjennom 3 år- spissar det heile med knallraude dressar og huver med innhaldsrike duskar. Arten har vore rett så fredeleg enn så lenge, men biblioteket har stadig gleda av spenstig besøk av avgangselevane.


Nyfjelga utgåve av arten Lomsruss 2011

Sjølv har eg brukt nokre av dei finaste dagane denne våren på å lese det vakraste, mest rørande eventyret eg så langt har kome over i bokverda. Boka "Rom" av Emma Donaghue gjorde uutsletteleg inntrykk på meg, ein roman som ikkje kan samaliknast med noko anna eg har lese så langt.

5-åringen Jack har levd heile livet sitt i Rom, saman med Mamma og ein skummel, nattleg gjest som han kjenner som Gamle-Erik. For Jack er Rom den einaste verda han veit om, men for Mamma er Rom eit fengsel der ho freistar å skape eit normalt liv for sonen sin.

" I dag er jeg fem. Jeg var fire i går kveld da jeg gikk og la meg i Klesskap, men når jeg våkner i Seng i mørket, er jeg forvandlet til fem, abrakadabra. Før det var jeg tre og to og ett, og null. "Var jeg minustall?"
"Hmmm?" Mamma strekker seg stort.
"I himmelen. Var jeg minus ett, minus to, minus tre-?"
"Nei, tallene begynte ikke før du dalte ned."
"Gjennom Takvindu. Du var lei deg før jeg var i magen din."
"Det er sikkert og visst."Mamma lener seg ut av Seng for å slå på Lampe, han får alt til å lyse opp,svisj.
Jeg lukker øynene akkurat i tide, og så gløtter jeg på det ene, og deretter begge.
"Jeg gråt til jeg ikke hadde flere tårer igjen," forteller hun. "Jeg bare lå her og telte sekundene."

Våryr bloggar med alt for stor skrivekløe: Merete den ustoppelege...

2011-04-29T12:55:00.010+02:00

Takk til Mari for sykkelstyre

takk til Kiwi for kjærlighet

takk til Mehren for vakker ordkunst

takk til folket for smil og nikk

Takk til våren for inspiration

takk til Nordahl og takk til Grieg

takk til fuglane som song det

takk til syklar og pique-nique

Takk til Emily for boka

takk for Heathcliff og høgdedrag

takk for Hjulskift og handy hender

takk for nok ein vakker dag

Takk til deg som har lese bloggen

som vart skrive med venstre hand.

Takk de bøker som står her saman

utan vondhug av noko slag.

God helg!
Kos deg på Kate!

Wuthering heights, inspirert av Emily Brontës roman med same namn eller Stormfulle høyder på norsk, om Cathy og Heathcliff, eit av dei store kjærleiksdrama i litteraturhistoria.

Rita haltandeversefotbloggar

O sykkelstyre, o kjærlighet!

2011-04-26T12:39:00.003+02:00

Når dagane blir lange og varmen set inn, stuvar viskvinnene bort longs og påskebøker og legg miniskjørtet på lur i tilfelle overmot eller sveittetokter. Ein kan jo aldri vita nå når våren har kome her nord. Nå er det høgsesong for pollenallergiar, eksamenslesing, syklar og forelskingar. Som Nordahl Grieg, har viskvinnene valt å fokusere på dei positive ingrediensane. Det er tid for å finne fram att syklar med eller utan motorar. Det er tid for å smørja trossene og pusse hjelmane. Det er tid for å trakke landevegane. Det er tid for å investere i tettsitjande sykkelbukser, piknikkorger med vin og pledd i eller doble sykkelvogner med seteryggar ein kan slå ned med tilhøyrande hjelmar, drikkeflasker og smokkar i matchande fargar for dei søte små i, alt etter lyst og behov.

I det ein dansar seg fram på arbeidsveg om morgonen, får ein i desse dagar ta del i ein av dei vakraste gratiskonsertane jordelivet kan by på. Alle fuglar små dei er, har kome attende. Gjennom heile den lange vinteren har Gauk og Sissik & co vore i Syden og teke songtimar hjå dei sør-europeiske tenorane. Nå har dei kome heim att med liv og lengt og ein strupe full av sjekketriks. Vasskjemde sit dei på kvar si grein og syng ut sine kjærleiksballadar, for å lokke emosjonelle fjørfe til felles reir, glede og hygge.

Det vakre våreventyret som utspelar seg i lufta, smittar over på syklistane. Dei prøver å finne nokon å trille sykkel med. Det dei måtte mangle av songstemme, kompenserer dei med veltrimma setemuskulatur, eksklusiv vin i korga eller hordar av hestar i motoren. Viskvinnene kan ikkje rå deg til kven av dei du skal godblunke til, men vi skal lage utstilling om syklar og amore i alle variantar med tittel
O sykkelstyre, o kjærlighet! Kom, sjå og lån, da vel!

De går på veien ganske tause,
med hjertet fyldt av hvad begge vet,
mens næven knuger det blanke nikkel.
O sykkelstyre. O kjærlighet.

Nordahl Grieg

Bloggar i trallala tvideli di di: Rita

"En skulle hatt en Onkel på biblioteket..."

2011-04-20T11:17:00.001+02:00

Dame som veit å merknadsføre heimbygda si!

3 vise har hatt ei flott hektisk avslutning før påska med storinnrykk av kriminelt sugne lånarar. Dei lokale heltane -og mordarane- er utselde og utlånte med milelange ventelister, og fortvilte fastbuande og turistar som ikkje har skaffa seg godbiten enno, lyt smørje seg med anna enn berre sololje dei komande vekene. Her i bokheimen har vi vårt fulle hyre med å rekne talrike terningkast med mange prikkar, og sender varme tankar til Kroken og Kolden for den gode reklama desse damene har gjeve heimbygda Lom den siste tida. Stas!

Avspasering med etterutdanning...

På siste skrankevakt før dei raude dagane hadde underteikna i går ein særs god dag. Finvéret stogga ikkje lånarane i å strøyme på for å sikre seg nøgda med lesnad for heilagdagane, og sjefen som avspaserte med oppgåveskriving på bakrommet sleit stygt med konsentrasjonen med all skratten og den blide småskravlinga den undervise levde seg inn i framme i manesjen. Lykkelegvis for henne kom ein stram kar med nypussa opptaksutstyr og okkuperte tida hennar for meir utovervendt aktivitet, og no gler ho seg nok stort på den lokale nattradiosendinga som i kveld har innslag frå gammelprestgarden.

"En skulle hatt en Onkel på biblioteket..."

Om ikkje dagen hadde vore ein opptur tidlegare, vart avslutninga likvel det skrankevakta vil hugse lengst. På tampen av eftan kom ein godsleg far og onkel ruslande inn med tre sprudlande jenter for å innhente spenning og hygge for påska. Framleis med eit yrande liv i skrankeområdet sette Onkel seg ned med minstejenta på fanget rett bortanfor inngangsdøra og las høgt, til glede for både veslejenta og alle oss andre inne i biblioteket. Sjølv drøymde eg meg attende til barneåra, då eg kunne krype opp i eit varmt fang og få fantastiske opplevingar servert frå ein trygg vaksen -som både kunne forklare meg alt eg ikkje heilt skjønte, og trøyste meg dersom spenninga vart for dryg. Vi veks aldri frå den gode kjensla som breier seg i skrotten når einkvan tek seg tid til å lesa høgt for oss, og for den som attpåtil delvis jobbar med dette sjølv, var dei ei stor glede å få ta del i denne kveldsstunda. Vi høyrer jo rett som det er at mødre les litt for sine små i bortgøymde avkrokar bak hyllene, men det er mildt sagt meir sjeldan at ein mann på eige initiativ set seg midt i rommet og formidlar barnelitteratur med stor innleving. Uvitande om at han hadde gjeve meg og andre ei rørande fin oppleving, vinka Onkel seg ut i vårbrisen med tre lykkelege tupper trippande rundt seg med eit stort God Påske hengjande att i lufta.

Med ønskje om ei god påske og fine høgtlesingsstunder til alle små og store!

Fangbånbloggar: Merete

Til ungdommen

2011-04-15T11:46:00.009+02:00

For snart tre år sidan, før viskvinnene hadde blitt vise og før håra hadde blitt grå, gjekk to av dei ei uvis framtid i møte. Den aller eldste som hadde vore her sidan tidas morgon, hadde blitt mett av dagane saman med oss og ville nyte livet saman med sauar og husbond i staden. Vi stod på trappa til å få ein ny organisme inn i det vesle økosystemet vårt. Vi drøymde i korte glimt om høge mørke biblioteKarar å dele knekkebrøda våre med, men innsåg fort at slike ikkje veks på korkje på tre eller ymist lag. Ein slik ville uansett ta for stor plass på pauserommet. Etter månader utan sømn og neglar, openberra det seg ein dag eit ljost hovud i døra som lurte på om ho kunne få innpass hjå oss. Dei to til tider samkøyrte, snuste prøvande på tanken. Både var ho yngre og blondare enn oss, og ho hadde vore Sjef over hordane i helsevesenet. Slikt kan få sjefar med liten s til å skjelve i skjørta.

Etter at den verste skjelven hadde lagt seg og den stakkars nye hadde vant seg til nykka til dei etablerte kollegaene, var det nye økosystemet i gjenge. Det ljose hovudet lærte fort og nikka smilande til alt frå kundar til nye arbeidsoppgåver og galne påfunn. Vi veit ikkje om det skuldast alder eller miljø, men etterkvart har ho tødd meir og meir opp og drista seg til både å syne seg fram på bloggen og i full kumundur. Med sitt milde vesen og leathermanen sin, har ho gjort systemet vårt rikare. Det er også ho som tek seg av kjendiskundane våre når slike kjem i hus. I etterkant dumpar det da gjerne inn gåvepakningar osande av dyrkjøpt herreparfyme. Økosystemet skakar litt i samanføyingane ved slike høve, men det går seg til att og vi forstår kjendisen.

Kjære Aud, det er med eit aldri så lite sukk av lette at vi ynskjer deg velkomen inn i dei vaksne viskvinnenes rekkjer i dag! Endeleg, endeleg, det seier vi deg, velkomen etter!

Frå russerevyen "Ut av isen" Foto: Fjuken

Vi må på tampen også nytte høvet til å takke dei andre ungdommane her på huset for ein framifrå russerevy. Vi er djupt imponerte over alt som bur i desse flotte ungdommane i bygdene våre og kva dei får til. Dei årlege revyane som elevane ved skulen set opp, er ein fin tradisjon som vi set stor pris på. Vi er sikre på at mange av elevane veks på dette og får gode opplevingar som dei tek med seg i bagasja resten av livet. Det er alltid litt vemodig kvar vår når nye russekull forlet oss. Vi ynskjer dykk alle lykke til der ute i den store verda og håpar de tek turen innom biblioteket når de er på heimlege strender.

Med ynskje om ei god helg til ungdommar i alle aldre, "solskinn og brød og ånd eies av alle"!

Rita

Read me!

2011-04-12T16:10:00.001+02:00

Sjeldan har morgonkaffen i skuggelagt bakside vore så fornøyeleg som denne klessblaute tysdagsmorgonen. Lykkelegvis var bikkja så vérsjuk at ho somna med nasen kvilande i glaskarmen midt i skatogjetinga, og dermed kunne matmor benke seg i sofaen med restar av størkna pannekake frå i går, fersk kaffe og ein stabel flunkande nye barnebøker.

Allereie før den seige pannekaka var oppeten, hadde sofaslitaren lese ut "Heksenes hevn" av Joseph Delaney. Boka er den første i serien "Den siste lærling", ei fantastisk bok som har miksa magisk skumle bilete i hovudet på underteikna fleire kveldar etter sengetid. Serien har røter i tradisjonsrike folkesagn, mytologi og geografi frå Lancashire, og kombinerer spennande historieforteljing med isande grøss. Hovudpersonen Thomas Ward er den sjuande sonen av ein sjuande son, noko som gjev 13-åringen heilt spesielle evner. Han blir sett i lære hos skrymtvaktaren, som i årevis har verna folk mot spøkjelse, attgangarar og hekser, og vi følgjer den unge tenåringen gjennom ei vanskeleg og skremande læretid. Nok ein flott roman for fantasylesarane våre!

Alle vaksne bør før eller sidan ta seg nokre minutt tid til å lesa boka "Teo i trøbbel" av Solveig Blindheim Bendixen. Ei velskreven, knøttlita nynorsk bok om 1.klassingen Teo, som er livredd for basseng etter ei vond oppleving i barnehagen. Då læraren fortel at dei skal ha svømming kvar veke, får Teo sjokk så han held på å dytte ut den lause framtanna han sit og riglar på med tunga. Problemet er at omgrepet "veke" er framandt for han, noko som gjer kvardagen framover skummelt usikker. Denne vesle perla er eit tankevekkjande lite dokument som syner godt kor bokstaveleg born oppfattar det vi seier, og kor store misforståingar dette kan føre til for dei små. Forfattaren har sjølv sitt daglege virke i skulen, og har tydelegvis stor innsikt i barnesinnet. Ei bok å bli glad av, til glede og nytte for store og små både på skulen og heime.

Til sist kan eg ikkje unngå å nemne stutt ei fornøyeleg lita bok spilloppmakaren Bjørn F. Rørvik nyleg har gjeve ut, gjennomillustrert av Thore Hansen sin karakteristiske strek. Med ein slik duo må produktet berre bli skrekkjeleg artig! I boka "Den lille penselen" får vi høyre om den minste målarpenselen til Edvard Munch, som blir mobba av dei store, velbrukte penslane. Dei stiller seg alltid fremst når målaren skal måle, og hevdar at den vesle penselen er ubrukeleg. Ein kveld blir han til sist dytta ut av skåpet, og må søkje trøyst hos den digre støvkosten. Om natta bryt ein tjuv seg inn i huset for å stjele eitt av måleria til Munch, og dei nye vennene må freiste å vekkje kunstnaren. Denne boka bør bli eit takknemleg tilskot for alle lærarar som skal jobbe med Munch i småskulen -må lesast!

Bokpratbloggar: Merete

Bakromsliv

2011-04-08T12:17:00.007+02:00

Etter nokre dagar med lerkesong og tru på vår, sette det i gang att. Dei trassige snøfillene susa i hui og hast forbi glasa i den gamle prestegarden, medan eg satt i trekken og drakk gloheit kaffe for å få att varmen i forfrosne hender og herdar. Vinden utanfor var så kvass i kasta at ein berre kunne gløyme å setje ut skiltet som varsla om at vi heldt ope. Eg satt og grua for å gå heim. Ut i kalden. Heim til vedfyring, sorp,oskegøyve og dunjakketvang. I løpet av denne fimbulvinteren har det dagleg vorte utkjempa kampar mot forvitra leddkapslar, nedrima bilruter og trekkfulle glas, til tonane av grå og dystre vintertankar. Eg er lei av å fryse! Eg må vera skapt for eit varmare land. Som til dømes landet der framme, i hjarta av bokheimen.

Bakromsliv

Der framme i skrankeområdet høyrde eg vakthavande boltre seg i viltre passiarar med trivelege lånarar, eg høyrde den trillande vårlåtten og drag av varme vindar fann vegen inn på bakrommet. Men ein skal ikkje bruke livet til å trå etter skrankeplassar, så eg kasta meg over bunkane med spennande gule lappar på eigen pult. Øvst låg ein lapp med Ring! Det gjaldt ei avklaring kring bruk av eit fjelldikt. Eg nemnde namn og at eg ringde frå herverande bibliotek. I andre enden høyrde eg ei røyst svare så avmålt "Ja vel" som det går an på eit velklingane Oslovestsk. Men ettersom samtala skreid fram, tippa røysta over frå skepsis til begeistring.

Foto: Helge Kaasin

Dette prosjektet tykte røysta om, klart vi skulle få bruke diktet, det fanst attpåtil ein illustrasjon til diktet av Dyre Vaa og ein versjon av det som forfattaren hadde lese inn sjølv, om vi villle bruke det opptaket! Fryd på bakrommet! Trekken frå glaset var dogg for sol, draumen om skrankeplassen like så. Neste lapp: Bilete av vardar. Fann eit nydeleg eit i biletsøk hjå mr Google, sende e-post til fotograf, svar to minutt seinare. Fotografen fall for prosjektet, ein skikkeleg fjellmann, meisterleg fjellfotograf, skreiv attpå til dikt sjølv. Og hadde bibliotek som fanesak! At det går an! Fryd i andre potens!

Gå så langt du kjem inn i avd. skjønn vaksne, turn right!

Litt lenger fram på ferdi vart det enda meir å verme seg på, malmfulle mannerøyster frå eigen region har festa heimlege fjelldikt til mp3-filer, aviskroken vår har fått ny look etter at to av viskvinnene heiv seg rundt ein av dagane, og vi fekk høve til å prise oss lykkelege over at alle tre fortsatt er i godt hald og grei forfatning. God og varm helg!

Bloggar: Rita

De´ her e boka mi -på papir!

2011-04-05T15:05:00.000+02:00

Som ei av dei mest verdsvante lånarane våre har Ingrid Halle ofte noko nytt og spennande å fortelje oss om stor litteratur. For ei veke sidan hadde ho ein lengre introduksjon for den meir stadbundne, patriotiske bibliotekaren på skrankevakt om den finurlege oppfinninga lesebrett. Ein hendig liten sak som papirbokelskaren etter kvart måtte vedgå var tenleg om ein skal ut i den vide verda. Fleire tusen bøker kan ein ha liggjande lagra inne på det vesle brettet, som ikkje krev større plass enn ein gild pengepung. Med rom for notatar i margen må vel dette vera den perfekte investeringa for skuleelevar i framtida?

Men heime i Lom er Ingrid trufast bibliotekbrukar som sluker bøker med gild apetitt. Den beste av dei siste bøkene ho har lese, deler ho gladeleg med andre. Boka Lakunen av Barbara Kingsolver er ei vakker, storslått, levande og politisk bok som spenner over fleire tiår (hovudsakleg 30- og 40-talet) og to til tider ekstremt motstridande kulturar. Den handlar om mat og kunst, om revolusjon og frykt, men kanskje aller mest om å skape seg ein identitet. Politiske hendingar og personlege tragediar trer fram gjennom dagboknotatar og avisutklipp av hovudpersonen Harrison Sheperd. Han søkjer tilflukt i heimen til kunstnarparet Diego Rivera og Frida Kahlo, og utviklar som deira personlege kokk etter kvart eit nært venskap med Frida.

Denne romanen blandar på meisterleg vis fiksjon med verkelege historiske fakta, og skapar ei forteljing som er dramatisk og overveldande, gripande og ekte. Forfattaren tek eit skikkeleg oppgjer med kommunistjakta i USA som øydela tusenvis av menneskeliv på 1950-tallet, ei tid som skulle vere prega av optimisme og tru på det erkeamerikanske, medan jarnteppet sakte seinka seg. Ingrid meiner forfattaren skildrar drivande godt kor vanskeleg det var å vera poilitsk radikal i Mexico på denne tida, og anbefalar boka på det varmaste. Forfattaren vann Orange Prize for denne boka i 2010.

Ingrid pratar også engasjert om bøkene Den motvillige fundamentalist av Moshid Hamid, og The power of one av Bryce Courtenay -båe to bøker som har gjort sterkt inntrykk på henne i seinare tid.

Tusen takk til nok ein raus lånar for gode boktips!

Bloggar: Merete

Evig skal døden vera

2011-04-01T01:19:00.003+02:00

Evig skal døden vera

Som vi yndar å nemne både tidt og ofte her på bloggen, har Ottadalen og Lomsbygda lange og stolte tradisjonar for skaldskap. Av lomverane kan vi nemne dei tre store, Aukrust, Jonsson og Hamsun, som har skrive seg inn i den nasjonale litteraturhistoria for godt, den eine enda til inn i den globale. Vi har Vera Henriksen som har budd i Lom i ei årrekkje. I tillegg er det avla fram fleire mindre kjende skribentar her. Det er med fryd å melde at bygda har fostra eit nytt forfattarpar som fører den skrivande tradisjonen vår vidare. Den rykande ferske duoen med det velklingande namnet Kroken&Kolden er på bana med kriminalromanen "Evig skal døden vera".

Handlinga er lagt til påskehøgtida i Lom sentrum og Bøverdalen. Det vrimlar av turistar i bygda og blant desse går det laus ein mordar. Ei kvinne blir drepen på hytta si, ei anna i sentrum midt i den mest hektiske påskehandelen. Mordaren ser ikkje ut til å sky noko for å fullføre gjerninga si. Han har eitkvart å hemne frå ungdomstida. På lista hans står det fleire namn.

Frå lanseringa på Kvaale gard. Foto: Fjuken

"Eg har eit slags trykk inni meg. Slik har det vore så lenge eg kan hugse. Somme gonger svakt, andre gonger kraftig. Det sitrar, liksom. Ei ubestemmeleg uro som set meg i rørsle. Da må eg ut å gå. Eller springe. Eller grava meg ned i arbeid. Eller eg kan ta bilen og køyre av stad. Så - plutseleg -var det akkurat som det eksploderte, kom til overflata, som om det var søkkt i vatn og plutseleg flaut opp og vart som ei bølgjande uro som berre måtte få utløysing."

Milo slukte boka rått!

Forfattarane skriv lett og ledig på eit velklingande nynorsk. Dei krydrar forteljinga med presise miljøskildringar som gjev boka ein ekstra dimensjon for lesarar med god kjennskap til bygda. Når det er sagt, går det fint an for folk frå "an stann" å leva seg inn i handlinga og bygdelivet nettopp gjennom dei gode miljø- og personskildringane. Persongalleriet består dels av oppdikta karakterar og dels av verkelege personar som bakar Morten, ordførar Simen og kulturbonde Endre. Trass eit alvorleg tema, sit ein att med ei god kjensle etter endt lesing. Boka ber preg av forfattarar som har kosa seg kriminelt med skrivinga. Underteikna gler seg på oppfølgjaren og særleg til å bli betre kjend med etterforskarane Seljestad, Joten og Vold som ho håpar blir med vidare. Dette er ein kriminalroman til å bli glad av og i. Lykke til vidare Kroken&Kolden!

Tre vise ynskjer dykk ei kriminelt god helg. Det er vår i hangande snøre!

Nattbloggar: Rita

It's Grease time!

2011-03-29T12:12:00.135+02:00

Etter å ha samla ein del år på baken (og diverse andre stader, som t.d. rundt mage, lår, leggar, overarmar, hakeparti, men dette var ein digresjon..) kan ein få såkalla flashback av så mange ting. Erfaringane sit som årringar rundt ein. Både lydar, lukter - og ikkje minst åsyn kan bringe fram minne av ulik karakter, nokre dårlege så klart, men dei fleste gode - reint så ein får stjerner i augene.

Sist søndag hadde eg ein slik sterk, svært sterk, tur attende i tid. Ikkje saman med Märtha eller Ari, men eg var så heldig at eg fekk vere med svigerinna mi på litt over 30 år (snill nå vel Bente?), og dotter mi på 11 år på eit fantastisk Grease-show i kulturhuset i den vesle storbyen, Otta. 11-åringen viste nok ikkje heilt kva ho gjekk til, sjølv om vi to "teenage-pudlane" spelte den bortimot 30 år gamle Grease-CD`n i bilen nedover, den unge frøkena skulle da bli litt kjent med tidlegare tiders rock på turen. Vi to vaksne fekk raskt raude kinn, nynna kjent med musikken, medan den yngre generasjon nok egentleg ikkje tykte dette kunne vere så mykje og bli "høge" på. Vi inntok kulturhuset med litt ulike forventningar kan du seie.

Men; kvelden vart ei stor oppleving for både små og store! Ein ting er musikken, historia, det å bli dregen så til de grader attende til eigne yngre dagar - men like fantastisk er det å sjå og høyre dei modige lokale ungdommane som spelar i musikalen! Eg vart så imponert over dans, sang, sangstemmer og entusiasme. Dei vil og dei kan, dei har brukt annakvar helg sidan oktober på øvingar, kvar kveld siste veka før premiera, lagt til sides skulearbeid, fritidsaktivitetar og søvn - for at vi skal få servert eit forrykande show. Heldige er vi - og slik seier vi det med deira eigne ord:

Har du problemer og er pessimist, og du vil snu på det og bli en optimist?

Det er ingen fare, du kan få det til!

Ja bare drøm deg bort og til det livet du vil!

Biblioteket har bestilt den originale Grease-filmen, og vi ventar sårt, saman med andre på ventelista. Medan vi ventar kan vi bruke tida til og sjå andre godbitar av filmsamlinga her.

Vi har Mamma Mia og Hair, men ynskjer oss Fame og Flashdance i sjangeren musikaler, enn så lenge har vi andre gode filmar vi kan rekomandera. Sjefen er nemleg ein smule kresen, kun dei beste filmane, og klassikere skal kjøpast inn.
Oversikt over dei nyaste filmane våre finn du her.

Mov(i)e on!

Bloggar: Flashback-Aud

Den fyrste song...

2011-03-25T12:39:00.003+01:00

Vaksen opp i ein einstaka avkrok, tett på ein eldre generasjon som dyrka skillingsvisetradisjonen til det ytste tåredryppande refreng, er det uungåeleg å gå upåverka vidare i livet. Kommodeskuffa på jenterommet vakta kladdeboka med sirleg nednoterte nidtriste viser, der dei mørkaste arka krølla seg under under dropar felt i medynk då skattesamlaren gjennomlevde mishandling, sorg og sjukdom med dei små taterborna i eit omflakkande liv. Kassetten med Rita Engebretsen spola utrøytteleg gjennom, Ragnhildar, tullingar og salar på hospitalet med klingande stemme, medan bestemor nært og sårt spann seg gjennom den eine tatervisa tristare enn den andre, akkompagnert av den taktfaste rokken i klevan.

Sidan kom Hilde Heltberg og Lars Klevstrand, Casino Steel og Claudia Scott med nyare viser som gjorde inntrykk og fekk sin fortente plass i kladdeboka -tekster om elver i hovudstaden og lidande hjartesorg som heimsøkte ungjenta i draumane nattestid. Sist på 80-talet nådde musikklivet nye høgder med artistar som sidan aldri gjekk av moten, der Pink Flloyd, Scorpions, Queen, Bon Jovi og Bryan Adams og ei rekkje andre godbitar musiserte seg inn i mangt eit ope ungpikesinn -og gutehjarte for den sak. Kladdeboka fekk kvile, og tekstene levde sitt eige liv via ruskete kassettspelarar og sprakete høgtalarar over hattehylla på rånebilane i det grislendte lansdskapet. Som ein kvilelaus attgangar har musikken utrøytteleg følgt jenta frå avkroken gjennom ulike stadiar livet, og med sin eksistens gjort kvar dag rikare. Men jenta gløymer aldri det første møtet med toneverda -den første songen ved sengekanten, og dei skjelvande, triste tonane framved rokken i bestemorstugun.

Biblioteket bognar for tida av ny, norsk musikk i ymse sjangrar, og står berre og hoppar i hylla i håp om å få utfalde seg i spelarane rundt om i ymse lomske heimar. Deriblant har Veronica Akselsen kome med ei aldelest nydeleg samling taterviser, inderleg godt formidla med hennar klingande klare, jordnære stemme -som her om dagen ljoma ut gjennom døra til bakrommet, der to vise tørka tårer til lunsjen... Av meir kjende artistar kan nemnast Odd Nordstoga, Sigvart Dagsland, Bjørn Eidsvåg og Ida Jenshus. Kom, lån og høyr!

Nynnande bloggar: Merete

Ord om fjell

2011-03-22T11:43:00.009+01:00

21. mars 1999 innførte UNESCO Verdens poesidag for å skape merksemd kring lesing, skriving og publisering av poesi over heile verda. Lyrikkbøkene er ikkje dei som skrik høgast korkje i media eller i bokhyllene rundt om i biblioteka våre. Dei vert ofte overdøyvde og gløymde i ein hektisk konsumkvardag. Det er som oftast når det kjem til dei store merkedagane, når livet er i ytterstilling, at vi søkjer sanninga i dikthylla.

Her i Ottadalen er det fostra mang ein lyrikar opp gjennom tidene. I Lom har vi Olav Aukrust og Tor Jonsson som dei mest kjende. I tillegg har Jo Turtumøygard, Lars Runningen, Lisbet Venås og fleire med dei gjeve ut eigne diktsamlingar. Om det er ei lyrisk åre som fylgjer det turkise brevatnet nedetter dalen, om det dei høge fjella som omkransar oss, om vi har ei omgangsform som er særskilt karrig på godord og kjærteikn, med ei dialekt som manglar ordet kjærleik, om det er dette som skapar dei gode vekstvilkåra for poesien, sjå det blir berre spekulasjonar.

Biblioteka i Nord-Gudbrandsdalen har i alle høve valt å setje fokus på dei lokale lyrikarane våre gjennom prosjektet "Ord om fjell". I tråd med regionen si satsing som Nasjonalparkrike, har vi samla rundt 300 dikt og små tekster om fjell og fjelliv. Dei fleste dikta er skrivne av lokale forfattarar. Vi har henta inn løyve til å publisere dikta på nettet og ein del av dikta kan du også få høyre opplese av lokale utøvarar. Prosjektet er støtta av Oppland fylkesbibliotek og Regionrådet for Nord-Gudbrandsdalen. Lanseringa av prosjektet skal gå føre seg i starten av mai. Her får du ein liten smakebit. Nedst på sida ligg lydfila der du kan høyre viskvinne Merete framfører diktet.

Bu

Alle foto: Rita Mundal

Vegen var gådd.
Varden var nådd.
Der kjende eg sæl,
der skyna eg vel:
Mitt liv må eg liva i kjærleik og tru.
No vil eg min vegen til bygder att snu.
Eg vil byggje min fridom eit bu.

Ikkje hus eller hytte,
hall eller horg.
Ikkje attlæst kloster,
slott eller borg.-
Ikkje byliv med gatur og torg.

Men mot himlen ein blånande
rein katedral,
med spir upp mot stjernur
i titusundtal,
og med tropp upp i fager spiral.

Ifrå hjartans grunn,
gjennom draum og mystikk,
strøyme lovsongen rein,
rise lengsels gotikk,
råde kjærleikens eigen logikk.

Eit upplyst tempel:
eit kjærleiks-sinn,
der gjevande geislar
går ut og går inn
med trui som vågar og vinn.

Ikkje rikdoms trå
i fortærande jag,
men nøgd med Guds nåde
som ny gjev kvar dag
eit strålande riddarslag.

Ikkje armodi myrk,
ikkje trældomsliv.
Men eit friviljug fatigdoms
fritt gjevne liv,
ja, eit åndeleg fjellbu-liv.

Olav Aukrust
Himmelvarden, Gyldendal, 1916, s. 351

http://dl.dropbox.com/u/8579839/Bu%20av%20Olav%20Aukrust%20Merete%20Byr%C3%B8ygard.mp3

Bloggar: Rita

Den vakrasta gåva

2011-03-18T12:19:00.004+01:00

Deklamering i ung alder

Dikthylla vår er den delen av biblioteket vi låner ut minst bøker frå (-der står også skodespela, som mest aldri er ute av huset...) Ved ledige høve puslar vi rundt denne hylla som best vi kan, stiller sirleg ut samlingar med freistande titlar og layout, tørkar omhyggjeleg støvet av bortgløymde skattar, og deklamerer dikt for kvarandre på bakrommet -ofte etterfylgd av tårer eller latter. Sidan står bøkene meir eller mindre i fred til neste gong vi får tid til omtanke for poesien. Dessverre.

Nokre gonger i livet tyr derimot også lomværen til lyrikk. Ved store hendingar i livet, som når eit nytt liv blir til, ein kjær venn eller slektning går bort, eller vi har gleda av å gifte bort eller konfirmere nokon i nær omgangskrins, brukar også norddølen dikt som hjelp til å setja ord på store tankar -anten dei er vonde eller gode. Vi veit jo også at mange skriv dikt sjølve for å "lette på trykket", og slik sett skriv av seg kjensler ein elles ville stengt inne. Så fantastisk at skrivne ord kan vera til hjelp på dette viset!

Først i veka kom ei jente frå vidaregåande stille inn døra vårt med eit stort smil om munnen -noko som eigentleg ikkje er så uvanleg til henne å vere. Med ein beskjeden gest la ho eit ark på skranken framfor meg, før ho drog seg litt attende for ikkje å vekkje oppsikt i biblioteket. "Fordi det alltid er så godt å kome inn her", sa ho med glitrande stjerner i augo. Og der, på arket eg heldt i hendene, fekk vi den gildaste gåva det er mogleg å få på ei vanleg tysdagsvakt: Jenta hadde skrive eit heilt lite dikt til oss damene på biblioteket!

"Til tre vise kvinner

Eit skilt viser veg til ei open dør.

Her er det plass til alle.

Her finn du

Smil, som gjev deg glede.

Kunnskap, som gjev deg makt.

Mildheit, som gjev deg hug til å koma att."

Alt vi ønskjer å framstå som, samla som vakre ord på eit kvitt ark. Litt ekstra blunking for å bli kvitt noko blautt i augekroken måtte til før vi fekk summa oss til å takka for den rørande gåva. Tusen, tusen takk til Eli Lunde Svare for denne oppmuntringa!

For 12 år sidan vedtok UNESCO at 21.mars kvart år skal markerast som "Verdens poesidag", og føremålet med dagen er å skape merksemd rundt lesing, skriving, publisering og læring av poesi over heile verda. Vi går såleis sterkt inn for å låne ut mange diktsamlingar utover neste veke, og diktet frå Eli skal naturlegvis få innramma heidersplass hos 3 vise!

Rørt bloggar: Merete
(Eli har gjeve oss fullmakt til å offentleggjere både dikt og namn)

Bækk in bissniss...

2011-03-14T13:01:00.242+01:00

Bækk inn bissniss I:
Kjære vise sjef! Unnskyld! Eg fekk så dårleg samvit når eg las førre blogg-innlegget ditt! Eg skulle sjølvsagt vore her og tømt bok-kassa, teke inn bøkene, sendt hente- og purremeldingar til fjern og nær, rydda bøkene, tatt unna alle fjernlånsbestillingar på websøken, tatt telefonen - og kokt kaffe til du kom på arbeid.
Men eg var så oppteken med å dyrke meg sjølv, at eg såg ikkje korleis andre (les; du) hadde det. Underteikna var nemleg så heldig (eller uheldig, alt ettersom korleis ein vel og sjå det) at eg fekk eit opphald i eit anna avsidesliggjande, men likevel sentralt, dalstrok ei kort periode. Eit fint opphald, på alle måtar - men det kan så avgjort ikkje samanliknast med mine daglege opphald i vår boksamling! Nå har det seg slik at eg har sakna døkk to nidvise, og skal gjere alt eg kan for å ta att det tapte. Forgiven, not forgotten?

Bækk inn bissniss II:
Høyrt om Anna Rogstad (1854-1938)? Ja ja, i førre blogg-innlegg ja, men utanom det? Ho er ikkje back in business, heldigvis får ein nesten seie, men ho er i høgste grad ei dame vi burde kjenne litt til. Den eldre herren Rita viste til i førre innlegg, er no straks ferdig med sitt arbeid med ei utstilling om Rogstad. Torsdag 17. mars er det 100 år sidan ho møtte på Stortinget som fyrste kvinnelege stortingsrepresentant. Ikkje nok med det, ho var fødd i Oppland, har vore på topp-turar i vårt eige nasjonalparkrike, overnatta i Bøverdalen - og ho var ein føregangsperson i skuleverket og i kvinnesaksarbeidet! Kom gjerne innom og sjå og høyr meir om denne spanande kvinna, utstillaren er sjølv på plass her torsdag ettermiddag, han kan fortelje så mykje meir. Should not be forgotten at all.

Bækk inn bissniss III:
Melder vidare om at sola - SOLA - om ei snau veke, endeleg - og etter eit halvt års venting, er på plass att i Byrøygarden! Fru Smed står klar med solhatt og solkrem, drøymande om lange fjellturar, lange sumarkveldar ved bålet, og ikkje minst om lange blikk frå Herr Smed. Eg skjønar veldig godt at du gler deg på sola, Merete - nyt kvar stråle du kan få - ho snur att snart veit du... Gone, but defently not forgotten.

Heimkomen bloggar: Aud

Lang dags blogg mot natt

2011-03-11T12:51:00.007+01:00

Torsdag 10. mars kl. 11.00: Heime. Omelett og rugbrød på menyen. Snart klar for kveldsvakt på Lom folkelege bibliotek. Aleine på jobb i dag. Oppringing: Set du over kaffen? Vi har kake. Sjølvsagt!

11.40: På plass. Tømmer full bokkasse. Tre store bokhaugar på skranka. Kaffen klar. Kake og triveleg selskap i anmarsj.

12.00: Dørene opnar. Det strøymer på med elevar frå vidaregåande som fortvila har prøvd å kome inn før på dagen, ikkje vande ved stengde dører, lånarar skal hente bøker, telefonen ringjer, vår trufaste PC-brukar som har lært data i biblioteket helsar blidt, haugane blir fløtt frå skranke til golv, litt ledig skrankeplass.

12.05: Eldre herre. Vil biblioteket ha utstilling om Anna Rogstad, vår fyrste kvinnelege Stortingsrepresentant som vart innsett 17. mars 1911, snart 100 års markering. Har mange kopiar og bilete, kan lage ho sjølv. Vi må jo slå til på slike tilbod! Klipp, lim, kopiér. Kopiar i format travaleg. Ein liten slurk kaffe.

13.00: Telefon. Amerikanarar som leitar etter røtene sine. Kjem til Norge i sommar. Lurar på om vi kan finne dei i kyrkjebøkene. Heldigvis er dei digitaliserte nå. Syner til Digitalarkivet. Berre fryd og gammen. Gjestene med kaka lei av ventinga, går. Fleire kopiar. Begynner å scanne inn haugane med innleverte media. Tralla på bristepunktet.

Lånar etterlyser bok ho har bestilt over nettet i dag. Hjelp! Har ikkje fått sjekka Websøket. Grei lånar finn boka på hylla. Varm bibliotekar finn 7 bestillingar til på Websøket. Den eldre herren med utstillinga får besøk av tidlegare kollegaer i Aftenposten. Skryter av biblioteket vårt! "Men akkurat i dag er damen aleine på vakt, så ho har det litt travelt..." Dei vender blikka mot haugane. Og dei fine utstillingane den utstillingsvise har laga. Sjekkar ikkje klokka lenger.

Skuleslutt. Ivrige smågutar vil spela Indiana Jones på x-box. Så var det desse innstillingane, da. Prøver å hente fram instruksane frå kursleiar. Var det AV3 eller Component? Nokon ventar på hjelp. Bøker om klima, helst i Afrika. X-boxaren finn det ut sjølv. AV3.

Skjær salat, tømer fetaostglaset, 15 reker, tre tomatar, paprikaen og raudlauken ligg att heime. Æsj! Teikneserie-formidlaren vår kjem innom, klar for nye oppdrag, vi gjer avtale. Han diggar utstillinga vår! Lærar leverer to fulle bæreposar med godt lesne barnebøker. Nå må det snart ryddast!

Dei siste soltrålane smiler mot Tor Jonsson og venane hans som står side om side inne på lokalsamlinga. Bibliotekaren er varm i sinn og skinn. Så koselege brukarar vi har! Og så mange gode bøker dei les! "Og vesle lerka ho hev det so..." smyg seg inn i hjernevindingane og blir verande. "Så trur ho på vår med ein einaste gong." Må sjekke Google for å finne heile teksta. Så fin! Gode Per Sivle! "Å hei og hi og tiddeli ti og tiddeli tiddeli ti."

18.00: Sorterer haugane og plasserer dei rundt i dei ulike avdelingane. Skrankeområdet vitnar atter om full kontroll. Hugsar med eitt bestillingane på websøk. Lånar anbefaler bok: Plogen og sverdet. Ryddar haugane på Skjønn vaksne.

19.00: Stengjer dørene og opnar for "Lesarmøte" - vår lokale variant av lesesirkel. Vi pratar om "Vårofferet" av Lars Mytting. Vi gjekk til boka med litt skepsis. Dette var nok mest for menn...Men alle var svært positivt overraska. Lars fortel så godt! Og vi kjenner oss att i skildringane frå bygdemiljøet lenger nede i dalen. Mannen har i tillegg psykologisk innsikt. Og vi likar dei overraskande vriane han legg inn. Lars skal delta på Bokbadet på Diktardagane til sommaren saman med Vigdis Hjorth og Arnfinn Kolerud. Vi gler oss!

Bibliotekaren ryddar haugane etter ein lang dags ferd. Fylt av gode, om enn noko hektiske opplevingar. Takknemnleg for alle som brukar biblioteket. Glad for at dei andre viskvinnene snart er på plass att. Vi snakkar delingskultur.

Kveldsseto-bloggar: Rita

I morgon, i morgon...

2011-03-08T13:59:00.002+01:00

Brennheit kaffe og rike antioksydantar

Slik ein fin morgon. Kjende meg kvek med det same alarmen vibrerte ved sengekanten. Fekk all verda med tid til huslege syslar og morgonlufting av hunden. Stilt vèr med eit mildt vårdrag i lufta. Lykke. Enno meir tid. Nokre omgangar på rundsneisa, brennheit kaffe, låg skulderføring. Til sist ein lang, velgjerande dusj og pynting av fasaden før møte med lånarane. Full kontroll.

HÆ?? Ein rask sjekk av litterære gjeremål på almanakken bak skranken, og all berande luft poffar ut av den trygge kontrollbobla. Mi eiga handskrift har notert med godt leseleg skrift på tysdag 8.mars: "13.10: Bokprat 6.kl" Eit notat eg ikkje kan hugse å ha sett nokon gong... Ein kjapp telefon prega av stotrande skam til skuleleiinga, og dagen vart brått ikkje så vidunderleg fager lenger. Ved endt kveldsvakt på kvinnedagen skal eg bera med meg heim dei aller beste av dei nyaste bøkene eg kan tenkje meg for ein tolvåring. Så skal kveldande framover brukast på grundig lesing og førebuing til ein uforgløymeleg bokprat for dei bortgløymde elevane.

Djup konsentrasjon i svingane!

Forklaringa på minnesvikten kan truleg skuldast nyvinninga sjefen har henta i hus. Spel i biblioteket er no ein realitet for vår del, der to x-boksar og ein wii-maskin vil by på fart, læring og moro i tida framover. Førre veke henta vi inn ungdommeleg faghjelp i kursing av x-boks, og pulsen steig i takt med kvinande innleving, der kjerringene til sist sat ytst på krakken med sundbiten tunge og veiva med fjernkontrollen i håp om å få vrengt racerbilen inn på bana att. Sveitte, slitne og hungrige på meir action konstaterte vi at dette var festleg! Eg har allereie ymta frampå om ein aldri så liten personaltreff på spelrommet i næraste framtid...

Bloggar med trua på morgondagen: Merete

Orkanger

2011-03-04T11:10:00.007+01:00

Orkanger av Johan B. Mjønes

"Alt stanser når jeg kommer. Blir stille. Vondt. Og derfor må jeg være for meg selv, derfor kan jeg ikke la noen se meg, fordi alt går i stykker når jeg kommer, og derfor er det at klassen min løper vekk, løper ut fra klasserommet før klokka er ferdig med å ringe, derfor er det at de løper så langt vekk de bare kan, fordi det er noe som går i stykker når jeg kommer. Og derfor er jeg alene. Derfor står jeg alene. Og så begynner det å smelte. Det begynner å renne. Det blir mildere. og jeg står alene, ved inngangsdøra, og ser våren komme."

Dette er historia om Terje. Terje som blir mobba. Terje som blir oversett. Terje som er heilt aleine. Terje som bekymrar seg for mor og far fordi han gjer dei triste. Som så gjerne skulle hatt ein venn. Ein einaste venn, så faren kunne visst det, om ikkje anna, så han slapp å puste så tungt. Og det er historia om Børge. Mobbaren. Som ser ut som ein engel med dei ljose krøllene som innhyllar ansiktet. Børge som har sitt å stri med. Børge som kokar.

"Det er da vel ikke min skyld. Det er da vel ikke jeg som gjorde alt. Det er så jævla urettferdig. Alt jeg gjorde, var å dynke med litt snø, det var de andre som holdt han, det var for faen ikke jeg som la han i bakken en gang, som holdt han fast, som holdt den lille dritten fast. Jeg rørte han faen meg ikke engang. Det var de andre, og det er så jævla urettferdig, det er så innihelvete urettferdig."

Johan Mjønes: Foto: Erlend Aas/Scanpix

I "Orkanger" møter vi dei to gutane som tiåringar, som vaksne og som eldre menn. Saman skal dei koma til å spela avgjerande roller i liva til kvarandre. Dette er ei bok om mobbing, om hemn og om korleis vi som menneske kan forme kvarandre. Om korleis opplevingar i barndommen kan prege deg heile livet. Om nyansar mellom svart og kvitt, til dømes i grønt som på omsalget. Vi får innsyn i offeret og i mobbaren sine tankar gjennom eit manande språk som gjev romanen intensitet. Forfattaren teiknar etter mitt syn eit truverdig bilete av både offer og overgripar. "Orkanger" er ikkje hyggeleg lesnad, men det er ei viktig bok om eit viktig tema som eg meiner mange burde lesa!

Elles har vårsola strøymt inn gjennom vintergrumsete glasruter i bokheimen denne veka. Resultata av brukarundersøkinga har tikka inn med oppbyggjelege kommentarar på slep. Og innimellom har det sanneleg mitt skaut vore klemmedagar med kanelsnurrar til! Vi ynskjer dykk alle ei helg med god oppdrift!

Bloggar: Rita

Give me a hug!

2011-03-01T14:10:00.002+01:00

Overrumpla av sjarm og rosande ord vart eg i dag sitjande som fjetra med hektiske bluss i kjakane og mindre kledeleg hakeslepp då dei første lånarane dansa inn døra. Ein høgreist, veldanna kar bøygde seg utan førevarsel frilyndt over disken og klemde eit vinterfriskt kinn mot min bleike kjerringkjake, medan han plasserte ein gjærbakstduftande papirpose under oppstopparen min. "Because you`re worth it", seier reaklamen, noko eg av ymse grunnar aldri heilt har klart å ta til meg. Men dei rosande orda og den varme klemmen som vart min i dag, inkludert fersk, velduftande gjærbakst og strålande smil som takka bibliotekarane for gjerningar for og med litteraturen og folket, kjendest på forunderleg vis ekte og velfortjent ut. At dagen i dag seinare skulle vise seg å vera International hug a librarian day, gjorde ikkje situasjonen dårlegare. Tenk at ein lomvær brukte delar av føremiddagen sin på å handle godis av bakar Morten, for så å gje dette til ein utvaska, vintertrøytt bibliotekar saman med gode ord og opplyftande smil! Lykkeleg audmjuk let eg att augene, stikk nasen langt ned i papirposen og dreg den saftige, kanelsnurrande dufta langt ned i lungene -og lovar meg sjølv å invitere sjefen over på kaffe om litt... Med jantelova halde godt i hevd, er det nok fleire av oss lomværar som lyt øve seg både i å gje og ta i mot ros, så takk for denne flotte påminninga!

Utsynet frå bibliotektrappa minner også om at vi lyt på øve oss på noko nytt -i det minste nytt for året. Sola krek lengre og lengre nedover Lomseggen om dagen, og vi har til og med sett i solauga frå glasa inne i gammelprestgaren. Personleg er eg meir enn klar for å øve meg i å setje nasen mot den blå æva og la fine linjer i fjeset sleikje lækjande strålar frå den lysande, livgjevande kula midt på kvelven...

Blussande bloggar: Merete

"Nå rækna`o de au!"

2011-02-25T14:18:00.003+01:00

Mange strekar små...

Vi har så fin ein statistikk å vise til. Heimesnekra diagram med blå søyler prydar veggen bak skranken, og tala er omhyggjeleg dobbeltsjekka i påliteleg statistikk utgjeve av den gong ABM. Eit skriv som er like spennande kvart år. Vi har ikkje så reint lite konkurranseinstinkt på dette området, sjølv om vi veit at ein også skal unne andre medgang etter kvardagsslit og slunken ressurstildeling. Men ikkje minst er vi glad i å konkurrere med oss sjølve. Samanlikne besøkstal og utlån frå år til år, sjå om aldrande kvinnfolk med hjelp av litteraturen framleis er i stand til å hevde seg i kampen om merksemda. Med mindre kledeleg hengefald under skjorteflaka og livsvise furer under panneluggen er vi avhengige av jamnleg stadfesting på at vi i det minste held koken på arbeid.

Trufaste fredagsgjestar

Dei siste par vekene har vi rekna kvar einaste sjel som med eller utan hensikt har forvilla seg inn til oss, ein aktivitet vi føretek oss nokre vilkårlege veker gjennom ymse delar av året. Nytt for året er at folketeljingsskjemaet er delt inn i kjønn. Det er jo ei gjengs oppfatning at kvinner les meir enn menn, og at jenter brukar biblioteket vesentleg meir enn gutar. Med ein vidaregåande skule i same hus -som verkeleg er flinke til å bruke biblioteket både til nytte og pauserom- får vi naturlegvis mange menn "gratis" i rekninga vår, men det gjeld jo i like stor grad kvinner. Kva med alle dei andre?

Menn i kø..:-)

Ut i frå alle strekane vi har på arket frå førre veke, viser det seg at vi har omtrent dobbelt så mange vaksne kvinner som menn innom i løpet av veka. Vi tykkjer likevel ikkje tala ser så verst ut, og har no blått på kvitt prov på at rett så mange menn brukar Lom folkebibliotek. 90 staute karar innom døra vår på èi veke er jo til å få smilehòl i bollekjakane av, og med 178 damer, samt 83 born attåt, er vi verkeleg tilfredse. Framleis er det likevel mange att som enno ikkje har opplevd verdien av å bruke biblioteket, og vi held utrøytteleg fram arbeidet med å misjonere for gammelprestgarden i Lom. De høyrer frå oss!

Omsverma bloggar: Merete

Simply the best frå 2010

2011-02-22T10:48:00.005+01:00

Grytidleg i går pakka tre vise reiseskreppene og bukserte seg inn i ein utkald og morgongretten kommunal bil. Dei skulle til Gjøvik for å gjera seg feite på raske bokhydratar, 100 bøker på 5 timar! Etter hopp og sprett og tjo og hei, feilparkering og fire Statoilbollar delt mellom seg, fanst dei att sitjande pent på stubbane sine like etter at skuleklokka slo. Dei fekk utdelt liste. Lister er fint! Her var det lista opp 100 titlar frå fjorårets utgjevingar på Norsk kulturråds innkjøpsordning. Her fylgjer nokre smakebitar med eit utval av tilhøyrande listekommentarar. Listen carefully:

Den tredje søsteren: Intelligent og aktuell bok om innvandrarar og press fra familien, Bli viss du kan, reis viss du må: Unge gutar, reiser til Afghanistan, prøver eig. å reise frå seg sjølve. Did you ever go clear? Orkanger: Ein av dei beste! Mobbing, hemn, livslangt skjebnefellesskap. Framsida da mann! Må lesa!, Bare mamma som er Gud, Ingen skal høre hvor stille det er: Flinkisforfattararar, Skrivekunstakademiet. Himmelbjørnens skog: Finnskogen. Ei av dei beste kvinnelege forfattarane i landet! Les!, Fiolinane: Velskrive dystopi, ei av dei aller beste!,

En dåre fri: Dobbel nominasjon til Nordisk Råds litteraturpris, tvangsinnleggingar, indre stemmer, Skuggen og dronninga: Galskap i bygdesamfunn, vakker nynorsk! Forenkling: Ungt studentpar får barn, uhygge, men leseopptur! Operasjon høye nord: Frir til mannlege lesarar og kvinner som likar spenning, Thriller, thriller night!, De ingen savner: Høy bazooka-føring frå Gjøvik, Barna: Samlivsbrot. Very good frå Danmark!, Pustegynge: Langt på dag, ingen kommentar, men les! De ukuelige optimisters klubb: Superhit, bittersøt fransk oppvekstskildring. Da vart ikkje Magnhild og Ragnhild, Karl Ove, Carl Frode eller Gaute nemnde - før nå.

Fast føde

Etter ei nær-trafikk-troll oppleving i Gryttingsvingen, prisar tre vise seg lykkelege over at dei alle er på plass att i bokheimen, litt feitare og litt visare, til teneste!

Uvis kvinne med dårleg veggrep: Rita

Man of voice

2011-02-18T11:05:00.002+01:00

Even med "utstyret"

Då styggevèret gav seg, vart det til sist så oppljost at 3. vismann endeleg fann vegen fram åt gammel-prestgarden. Med bøker i handa banka han førre fredag på den store, kvite døra, klar for innsats for damene på huset. Viskvinnene utstyrte jarnfjeset med naudsynt reiskap, plasserte han på sjefskrakken og opna alle kanalar på det teknologiske maskineriet framfor han -og tufsa sjølve stilt fram blant hyllerekkjene for å la Mannen jobbe i fred. Oppdraget var å lese inn dikt for prosjektet "Fjell i ord".

Aldri før har kvinnfolka på huset hatt lengre øyro. Vi visste jo at guten var dyktig, men at så stram ei maske kan deklamere kjenslevare dikt med slik innleving, så sanseleg og levande, nei, det var mest for godt til å vere sant. Nok eit maskulint funn for 3 vise, ei stemme som smyg seg innover øyrgangane og legg att spor av sorg og glede, humor og råskap, varige spor som lyfter lyrikken inn i ein ny dimensjon. De kan berre gle dykk på å få høyre resultatet!

Medan alle desse dyktige karane rundt oss er i aksjon, lyt vi sjølve hengje fingrane i andre gjeremål. Vi har etter kvart utvikla ei gild samling bøker med dårleg rygg, men har eit ymse tilbod å gje desse "pasientane". Med kjenslelivet liggjande å duppe i overflata etter alle dei lyriske inntrykka, skulle eg såleis i dag gjere ein innsats for all ryggplåga. Med friskt mot fann eg fram den visne asken med reparasjonsutsyr og diska fram halvskrale bøker og sundrivne permar. Men limet, da gut -det profesjonelle bokbindarlimet vårt har vorte så stivt og seigt at kniven knapt nok får pirka ut noko som helst. Heile guffa minner mest om gammal kaldgraut iblanda tapetklister, og får ein først laus ei klesse, er det så stor ein klank at det er uråd å kline utover i det heile... Ventelista for ryggpasientane blir nok ikkje stuttare med det første. Enno godt vi har nye, friske bøker å vise til i hyllene...

Hall of Fame -nye, friske bøker!

Bloggar: Merete-som-også-vil-lese-dikt-med-innleving...

Berre eit spiralhefte...

2011-02-15T12:01:00.000+01:00

Vi har fantastisk mange bøker her i garden; gamle, nye, vakre, mindre vakre, store, små, fargerike gråbleike, triste, morosame, skumle - ja heilt sikkert noko for einkvar smak. Vi er da eit folkebibliotek av rang! Vi har bøker om "alt mogleg" - spikking, hakking og filting, mat, klede, kjensler og pilates, kattar, hundar, hestar og edderkoppar, buddhisme og andre ismar, skiløparar, isdansarar og fjellklatrarar, hekling, strikking og decoupage, Gran Canaria, fly og tog, norsk språk, verdskrigar og blomar for å nevne noko.

Mange av dei har så framande ord i seg, at det er godt vi har oppslagsverk som synonymordbøker og leksikon lett tilgjengeleg. I det vidaste kan dei alle innehalde både dikt og krim, eller vere ein tåredryppande roman. Ein kan få til mangt med ein heklekrok - eller med ei isøks. Eller med ei knakandes god oppskrift på korleis lykkast i livet, enten det er gjennom magen eller hovudet...

Men kva hadde vi tre fyrst-på-midten-av-livet vore utan spiralhetet vårt? Den kanskje aller aller viktigaste boka for oss er, tru det eller ei, eit spiralhefte, ei gamaldags kladdebok med linjer! Det er vår eminente sekretær, vår hjerne, vårt eingenproduserte oppslagsverk - vårt daglege uttrykk for livet under krøllene på damene i prestegarden. Her finn vi alt det vi ikkje hugsar sjølve, altså alt det vi skal gjere, og alt det vi har gjort, finurleg avkryssa med ein stor V ved sidan av! Det er "so kjekt" med nokon som har den heile og fulle sanninga og oversikta (ja, ved sidan av sjefen da sjølvsagt...) Men sjøl sjefen blar av og til febrilsk i spiralheftet på leit etter lykka, eller var det ein lånar ho også ikkje hugsa namnet på? Kven var nå den heldige som ho skulle reservere den boka for?

Takk og pris for at sjefen ser gjennom skribleriane vi to små gjer - for da kan vi plutseleg ha notert ned nokre ynskje-bøker, nesten mellom linjene, som vi ikkje tør spørja etter, da dei enten er svært dyre, eller er så spesielle at utlånet av boka statistisk sett kjem til å bli lite - men som vi av ein eller annan grunn meiner kan vere lurt og skaffe likevel. Kanskje rett og slett med tanke på ei fin utstilling - vel, ei komplett utstilling rettare sagt.

Slik kan det altså sjå ut - og dersom ein studerer tegna godt, ser ein at sjølvaste sjefen med eit pennestrøk har innvilga ynskjene våre! Det treng ikkje vere Valentines-dagen for at ho let seg sjarmere med raude hjerter serru.

Bloggar mellom linjene: Aud

T for Tony ripa djupt i min linjal

2011-02-11T12:01:00.020+01:00

Tida for under er slett ikkje forbi! Onsdag kveld vart eg plutseleg 12 år att og fann meg sjølv i eit klasserom på gamle Garmo skule. Lukta var den same som i 82, stemninga au, og eg såg for meg dei som sat rundt meg. Det var dei knøttsmå gutane, erteriset som alltid låg kring kokepunktet for latterutbrot, dei tøffe jentene som hadde begynt å kalle seg ungdommar og digga Gry Jannicke Jarlum og liveterforkjipt-Lars, søte viskvinne Merete som alt hadde hatt mange småkjærastar, og så meg sjølv. Med tannregulering og heimesnekra pannelugg designa av ei som var fødd utan saks i hand. Med kongeblå vest omhyggjeleg kanta med skråband, handmade in fnisete formingstimar på same skule. Med nestenmatchande cordfløyelsbrok som hadde blitt sydd inn i leggene til det maksimale på Husquarna hennar mor. Som regel med eit seriøst blikk på skulearbeid og tilveret i sin heilskap og med ein hang til sjølvkritiske syslar. Som dikta opp ein alibikjærast for å få fred for maset, ein flaug ikkje frå blome til blome for ei veke og så, kjærleiken var ikkje noko ein tulla med! Kan hende står Rita+Johannes=sant fortsatt prenta i høvelbenken, (einskilde av dei knøttsmå var ivrige på erting) noko har aldri vore meir usant, men han hadde lyse krøller og var ovleg vakker kunne eg slå i bordet med når spørsmåla tok overhand. Det var tider, til tider!

Geirr med sjumilsstøvlane

Det var Geirr Lystrup som fekk underet til å skje. Midt under kaffe- og kringlekonserten. Med Kjære Tony korporal kom tolvåringen som kasta over meg. Vi hadde musikklærar med skjegg og trekkspel, og vi hadde trubaduren Geirr buande i bygda. Han spelte saman med musikklæraren i gruppa Godtfolk. Etter harde år med ta-te-ta og ta-va-te-ve, hadde heldigvis songen og dragspelet teke over musikkundervisninga vår. Vi tolvåringane fekk vera heldige kaninar og prøve ut både Lefse, lompe, stumpe, dumpe og Kjøkenmasurkaen i musikktimane.

I dei dagar var det også at The royal marines budde seg på vinterkrig og hadde militærøvingar i bygdene våre. Dei sette sjølvsagt sitt preg på stille grender og mange jentehjarto banka litt ekstra fort for dei grønkledde.

Den søte

Før klippen

Ein stor happening for Garmo pikekor var det difor da vi skulle opptre for den segnomsuste british army. Det var nok ikkje fritt for anna enn at den seriøse også var litt spent på dette, ein kunne jo få praktisert litt engelsk om ikkje anna. Dagen kom og panneluggen var klar for stussing. Den pubertale vart plassert på kjøkenkrakken midt på golvet medan ho mor sjølv i stova gjekk laus med saksa på beste Jensemann-maner. Ho fekk han ikkje bein. Måtte ta litt til her. Og så litt til der. Ein eigenrådig kvervil i front gjorde ikkje saka betre, heller tvert om. Omgrepet skamklipt fekk ein ny dimensjon denne dagen. Sjølvtilliten til offeret også. Det vart korkje hjartebank eller praktisering av det engelske språk, men nokre tiår seinare går det an å le av det.

Slik sat vi der alle med kvar våre historier som visene til Geirr kalla fram. Eg kunne sjå på folket at det var både vakre og vemodige minne som dukka opp. Takk til Geirr og godt publikum som møtte opp til ein varm visekveld i bokheimen!

Bloggar nå utan lugg: Rita

3 vise kvinners blogg

Are in action

Bøker å skrive heim om

"Umuligheten av å leve"

Ei god gammaldags floke...

What are words?

Vakkert om ung sorg

Blått nytt år!

Godt nytt år!

"Noen ord er skjell i tiden"

Musurka og nissegleder

Dansen

Advent

Makt i de tvinnede fletter?

Lykkeleg kjerring.

Det er vel fagre stunder

"Skal vi leve bare for å dø?"

1.11.-11

Kjære alle undrande i Lom og kvarsomhelst

Lom folkebibliotek 2001 - 2011

10 år med opptur

Det er myrkt og me treng ei hand!

50 år med Vera

Skäms inte för att du är människa, var stolt!

Gratulerer til Tomas Tranströmer og til poesien med Nobels litteraturpris 2011. Prisen får Tranströmer "fordi han i fortettede, gjennomskinnelige bilder gir oss ny tilgang til virkeligheten", heiter det i Svenska Akademien si grunngjeving.

Foto: blogg.wolfdog.no

Mitt i livet händer det att döden kommer och tar mått på människan. Det besöket glöms och livet fortsätter. Men kostymen sys i det tysta.

Skäms inte för att du är människa, var stolt!

Bloggar: Rita

Det finns mitt i skogen en oväntad glänta som bara kan hittas av den som gått vilse.

Til Simen!

Lengsla bygde katedralar

I morgon, i morgon...

Tytebæret oppå tuva

Nedover dalen

Påfyll

Stemningsrapport frå omnskroken

Blubbe i våtdrakt

Flaumen går

Ei tid for alt

Den viktige førstetouchen

Mare

Men at høsten kajnn vær fijn

Simple eller best?

"Finne på någå..."

Den feminine fare

Badet

Litteraturseminar på Diktardagar

Fattig ynskje

Diktardagar i Lom, Skjåk og Vågå

Ta det som det faller seg og le!

Topp!

Plass

Kommune

Utlån pr.innbygger 2010

Sprei dykk!

Koldbrannbananar og skremmepinnar

Die glückliche, deutsche Touristen

Sommartider hau hau

Vil Gud gje oss sol ska oss sjølve skaffe væte...

På dumdristig litteratur

Våre venner japanarane

Danse mi vise, gråte min song...

Danse mi vise

The dream of my life...

Over the hills and far away

Tårer og smil

Kven skal vi takke?

Dei gamle fjelli

FRYD!

O sykkelstyre, o kjærlighet!

"En skulle hatt en Onkel på biblioteket..."

Til ungdommen

Read me!

Bakromsliv

De´ her e boka mi -på papir!

Evig skal døden vera

It's Grease time!

Den fyrste song...

Ord om fjell

Mitt i livet händer det att döden
kommer och tar mått på människan.
Det besöket glöms och livet fortsätter.
Men kostymen sys i det tysta.

Utlån pr.innbygger
2010